Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. 20 september 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een gerelateerde Amsterdamse gemeentedienst). [Linksboven, getypt:]
VP/HG.
1/80/2 M.

[Midden boven, handgeschreven in inkt:]
verzonden 20/9

[Rechtsboven, getypt:]
20 September 1940.

[Adres, getypt:]
den Heer Voorzitter van de Commissie inzake beperking steenkolenvoorziening,
O.Z. Achterburgwal 213,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 3.

[Inhoud:]
Naar aanleiding van Uw circulaire d.d. 19 dezer (No.10/34 G.M.B.) heb ik de eer U te berichten, dat gas wordt gebruikt voor verwarming in de navolgende gebouwen of localiteiten van mijn dienst:

A. Centrale Markt.
1e. twee droogkamers voor sigarenmakers in de hal;
2e. ~~twee~~ [handgeschreven:] een portiersloges;
3e. 1 dienstgebouwtje der Spoorwegen;
4e. 1 dienstgebouwtje voor de Stadsreiniging;

B. Straatmarkten.
marktkantoor J.D.Meyerplein;
" Ten Katestraat 105;
" Albert Cuypstraat 88;
" Noordermarkt.

In alle bovenvermelde gebouwen of localiteiten is gas de uitsluitende verwarmingsbron.

De Directeur,

N.B. Op de Centrale Markt is een bedrijfs-luchtbescherming. Deze beschikt evenwel niet over een eigen lokaal. * Onderwerp: De brief betreft een inventarisatie van gebouwen die gas gebruiken voor verwarming in plaats van steenkool.
* Belangrijke details:
* Er is een handgeschreven correctie bij punt A.2: "twee" is doorgehaald en vervangen door "een". Opvallend is dat het meervoud "portiersloges" wel is blijven staan.
* De locaties zijn specifiek voor de Amsterdamse marktdiensten: de Centrale Markthal (tegenwoordig Food Center Amsterdam) en bekende straatmarkten zoals de Albert Cuyp en de Noordermarkt.
* De vermelding van "droogkamers voor sigarenmakers" in de markthal geeft een interessant inkijkje in de toenmalige nevenactiviteiten op het marktterrein.
* De "N.B." onderaan wijst op het ontbreken van een eigen ruimte voor de luchtbeschermingsdienst op de markt, wat aangeeft dat deze dienst mogelijk elders gehuisvest was of deelde in de algemene verwarmde ruimtes. Dit document is geschreven slechts vier maanden na de Nederlandse capitulatie in mei 1940. De Duitse bezetter begon direct met het reguleren van vitale grondstoffen. Steenkool was essentieel voor de industrie en transport, waardoor er al vroeg in de oorlog beperkingen werden opgelegd voor civiel gebruik. De "Commissie inzake beperking steenkolenvoorziening" had de taak om het verbruik te monitoren en te minimaliseren.

De overschakeling naar of het gebruik van gas (vaak geproduceerd in de lokale gasfabriek uit steenkool, maar anders gedistribueerd) was een belangrijk onderdeel van de energiehuishouding in oorlogstijd. De vermelding van het J.D. Meyerplein is historisch saillant; dit plein lag in het hart van de Joodse buurt. Kort na deze brief, in 1941, zouden de markten in Amsterdam het toneel worden van segregatie en uitsluiting van de Joodse bevolking door de bezetter. De vermelding van "bedrijfs-luchtbescherming" onderstreept de algehele staat van paraatheid en de angst voor geallieerde bombardementen op logistieke knooppunten zoals de Centrale Markt.