Getypte ambtelijke brief (doorslag op dun papier).
Origineel
Getypte ambtelijke brief (doorslag op dun papier). 20 september 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). [Links boven:]
1/80/2 M.
[Midden boven:]
VP/HG.
[Rechts boven, handgeschreven:]
extra
[Rechts midden:]
20 September 1940.
[Adresblok:]
den Heer Voorzitter van de Com-
missie inzake beperking steen-
kolenvoorziening,
O.Z. Achterburgwal 213,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 3.
[Inhoud:]
Naar aanleiding van Uw circulaire d.d. 19 dezer
(No.10/34 G.M.B.) heb ik de eer U te berichten, dat gas wordt
gebruikt voor verwarming in de navolgende gebouwen of locali-
teiten van mijn dienst:
A. Centrale Markt.
1e. twee droogkamers voor sigarenmakers in de hal;
[handgeschreven: een]
2e. ~~twee~~ portiersloge~~s~~;
3e. 1 dienstgebouwtje der Spoorwegen;
4e. 1 dienstgebouwtje voor de Stadsreiniging;
B. Straatmarkten.
marktkantoor J.D.Meyerplein;
" Ten Katestraat 105;
" Albert Cuypstraat 88;
" Noordermarkt.
In alle bovenvermelde gebouwen of lacaliteiten is
gas de uitsluitende verwarmingsbron.
De Directeur,
N.B. Op de Centrale Markt is een bedryfs-luchtbescherming.
Deze beschikt evenwel niet over een eigen lokaal. * Onderwerp: Inventarisatie van locaties waar gas wordt gebruikt voor verwarming in plaats van steenkool.
* Correcties: In punt A.2e is het getypte "twee portiersloges" handgeschreven gewijzigd naar "een portiersloge" door het doorhalen van 'twee' en de uitgang '-s', met de toevoeging 'een' erboven.
* Taalgebruik: Typisch ambtelijk taalgebruik uit de vroege 20e eeuw ("heb ik de eer U te berichten", "d.d. 19 dezer"). Opvallend is de spelfout "lacaliteiten" in de voorlaatste alinea en de spelling "bedryfs-luchtbescherming" met een 'y'.
* Locaties: De genoemde markten (Centrale Markt/Jan van Galenstraat, J.D. Meyerplein, Ten Katestraat, Albert Cuypstraat en Noordermarkt) zijn iconische Amsterdamse marktlocaties. * Historische periode: De brief is gedateerd september 1940, slechts vier maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarsche en rantsoenering: De "Commissie inzake beperking steenkolenvoorziening" wijst op de direct ontstane brandstoftekorten. Omdat steenkool schaars werd en nodig was voor de Duitse oorlogsindustrie, probeerde de Nederlandse administratie het verbruik te reguleren en waar mogelijk over te schakelen op andere bronnen, zoals gas, of het verbruik simpelweg in kaart te brengen voor toekomstige rantsoenering.
* Luchtbescherming: De N.B.-opmerking over de "bedryfs-luchtbescherming" (Luchtbeschermingsdienst of LBD) reflecteert de oorlogsdreiging en de verplichting voor bedrijven en diensten om maatregelen te nemen tegen luchtaanvallen.
* J.D. Meyerplein: Het vermelden van het marktkantoor op het J.D. Meyerplein is historisch wrang; dit plein lag in het hart van de Joodse buurt in Amsterdam en zou later in de oorlog een centrale en tragische rol spelen bij de razzia's.