Getypt rapport/verslag (pagina 3). Vermoedelijk najaar 1940 (gezien de referentie naar Kerstmis 1940 en het stookseizoen 1940/1941). -3-

Vergaderkamers enz.
Tijdens de discussies werd de aandacht gevestigd op de vergaderkamers in het Raadhuis en in andere dienstgebouwen, alsmede op verdere niet dagelijks gebruikte lokaliteiten.
Naar de meening der Commissie zal sluiting van deze vertrekken gedurende het stookseizoen geen groote bezuiniging op het brandstofverbruik met zich brengen. Toch beveelt zij aan van deze kamers, die naar de Commissie aanneemt, alleen worden verwarmd als daarvan gebruik gemaakt wordt, slechts een spaarzaam gebruik te maken en vergaderingen zooveel mogelijk in directiekamers e.d. te houden.
Voorts acht de Commissie in dezen tijd verwarming van gangen en portalen in dienstgebouwen niet toelaatbaar.

Kerstdagen.
De Kerstdagen vallen dit jaar op Woensdag en Donderdag. Met de kennis van zaken, waarover de Commissie beschikt, acht zij het gewenscht, om de kantoren, waar mogelijk, ook op den daarop volgenden Vrijdag en Zaterdag gesloten te houden. Met het nemen van een zoodanigen maatregel zou een belangrijke besparing op het brandstoffenverbruik in de Kerstweek bereikt kunnen worden.

Maatregelen voor diverse inrichtingen van onderwijs.
De Commissie nam kennis van de maatregelen, welke genomen zouden kunnen worden ter beperking van het brandstofverbruik in de openbare lagere (G.L.O., V.G.L.O., U.L.O., B.O.) en voorbereidende scholen in het stookseizoen 1940/1941. Met deze maatregelen, welke ontworpen zijn door de afdeeling Onderwijs en die hieronder volgen, kan de Commissie zich geheel vereenigen. Zij beveelt deze dan ook bij Uw College in gunstige overweging aan.
Des Zaterdags worden de scholen G.L.O. en U.L.O. gesloten, behalve in de gevallen, dat 2 scholen met wisselende schooltijden van dezelfde lokalen in een schoolgebouw gebruik maken.
De Kerstvacantie begint 3 dagen vroeger en zal daardoor duren van 20 December na den middagschooltijd tot en met 6 Januari 1941.
De Herfstvacantie aan de scholen van G.L.O., V.G.L.O. en B.O. wordt gesteld in den tijd, dat gestookt moet worden n.l. van 1 tot en met 4 November.
Buiten de schooltijden en op Zondag worden de kachels in de scholen niet gestookt noch aangehouden. Er zal bij het regelen en bijvullen der kachels op gerekend worden, dat tegen het einde van den namiddagschooltijd de kachel zoo goed als uit is.
Gymnastiek- en speellokalen der lagere scholen worden niet verwarmd; alleen in geval van strenge koude zal een matige verwarming tot niet boven 53º F mogen plaats vinden. Het gebruik dier lokalen moet dan geconcentreerd worden.
In de voorbereidende scholen worden de speellokalen alleen bij strenge koude verwarmd tot niet boven 53º F. Het gebruik moet dan geconcentreerd worden.
In klasselokalen mag de temperatuur door verwarming niet boven 60º F stijgen. Bij een milde buitentemperatuur moet hiermede bij het stoken rekening gehouden worden.
Lokalen, die alleen voor een enkel vak gebruikt worden, met uitzondering van teeken- en natuurkundelokalen in U.L.O.-scholen, mogen niet worden verwarmd, tenzij zij ook voor eetlokaal der kindervoeding worden gebruikt. In dat geval mag bij strenge koude de kachel tegen den tijd van het eten worden aangelegd, maar mag de temperatuur niet boven 53º F stijgen.
Aan de scholen zullen in overleg met de Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen stookvoorschriften worden verstrekt, ter bevordering van een zuinig en doelmatig gebruik van de brandstof.
Met het oog op de omstandigheid, dat de lokalen niet verduisterd worden, zullen de tijden van aanvang en einde van de school naar een glijdende schaal, correspondeerende met de tijden van zonsop- en ondergang, des morgens iets later en des namiddags iets vroeger worden gesteld. Hierdoor wordt ook nog eenigszins op het brandstofverbruik bezuinigd.
Kleine klassen worden zooveel mogelijk in één lokaal bijeengebracht.
Wat de voorgestelde temperatuur van 60º F in de klasselokalen betreft, merkt de Commissie nog op, dat hiertegen ook uit een medisch oogpunt geen bezwaar bestaat. Uit verstrekte inlichtingen is haar n.l. gebleken, dat in 1933 de temperatuur op de scholen zich bewoog:
in Engeland tusschen 14º en 16º C.
in Frankrijk tusschen 14º en 15º C.
in Duitschland tusschen 18º en 20º C. * Kern van het document: Het document bevat een gedetailleerd plan voor energiebesparing in publieke gebouwen en het onderwijs. De nadruk ligt op het minimaliseren van het kolenverbruik (brandstof) door minder ruimtes te verwarmen, de temperatuur te verlagen en de schooltijden aan te passen aan het daglicht.
* Temperatuurnormen: Er worden strikte maxima gehanteerd in graden Fahrenheit. 60º F (voor klaslokalen) komt overeen met slechts circa 15,5º C. Voor gymzalen en eetzalen is het maximum 53º F (circa 11,5º C). Dit duidt op een ernstig tekort aan brandstof.
* Onderwijsaanpassingen:
* Verschillende schooltypes worden genoemd: G.L.O. (Gewoon Lager Onderwijs), V.G.L.O. (Voortgezet Gewoon Lager Onderwijs), U.L.O. (Uitgebreid Lager Onderwijs) en B.O. (Bijzonder Onderwijs).
* De schooltijden worden gekoppeld aan zonsopgang en -ondergang omdat de lokalen niet "verduisterd" zijn. Dit bespaart zowel brandstof als verlichtingskosten.
* Medische rechtvaardiging: De Commissie probeert de lage temperatuur van 15,5º C medisch te legitimeren door te wijzen op buitenlandse standaarden uit 1933, waarbij opvalt dat Engeland en Frankrijk als voorbeeld dienen voor lage temperaturen, terwijl Duitsland (de bezetter) hogere standaarden hanteerde. * Historische context: Dit document dateert uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (winter 1940-1941). Al kort na de invasie in mei 1940 ontstonden er tekorten aan grondstoffen, waaronder steenkool. Veel Nederlandse kolen werden door de bezetter geconfisqueerd voor de eigen oorlogsindustrie.
* Schaarsche en rantsoenering: De burgerbevolking en publieke instellingen werden geconfronteerd met strikte rantsoenering. Dit document is een direct gevolg van de noodzaak om de winter door te komen met een minimale hoeveelheid brandstof.
* Verduistering: De passage over de "glijdende schaal" vanwege het niet verduisterd zijn van de lokalen verwijst naar de Luchtbeschermingsmaatregelen. Omdat er geen licht naar buiten mocht schijnen (om geallieerde bommenwerpers niet te gidsen), moesten gebouwen ofwel kostbaar verduisterd worden, ofwel mocht men alleen bij daglicht werken/leren. Hier is gekozen voor de tweede, goedkopere optie.