Besluit (Extract uit het Boek der Besluiten). 4 oktober 1940. [Header links]
№ 1/01/3 M. 1940 12/6
No. VII/G-7 K A.D. 1940.
938 Lm. 1940

[Handgeschreven linksboven]
Gezien
[paraaf]

[Header rechts]
Beperking gebruik huisbrandkolen enz.
bij gemeentelijke diensten, bedrijven
en instellingen.
Markh. [handgeschreven]

[Hoofdtekst]
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

Vrijdag, 4 October 1940.

De Voorzitter brengt ter tafel het rapport van 2 October 1940, van de Commissie, ingesteld bij besluit van Burgemeester en Wethouders van 13 September 1940, No. 622 V.H. 1940, welke Commissie tot taak had, voorstellen te doen met betrekking tot beperking van het gebruik van huisbrandkolen bij de gemeentelijke instellingen.
Na bespreking van dit rapport wordt door de vergadering het volgende besluit genomen:
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam;
Gezien het bovenaangehaalde rapport;
B e s l u i t e n :
I. zich te vereenigen met de in voormeld rapport aangegeven richtlijnen en derhalve de door de Commissie voornoemd voorgestelde maatregelen te nemen, met dien verstande, dat:
a. de datum, waarop tot het verwarmen der vertrekken mag worden overgegaan, nader door den Burgemeester wordt bepaald;
b. omtrent het sluiten der kantoren in de Kerstweek te zijner tijd een beslissing zal worden genomen;
II. aan alle hoofden der Diensten, Bedrijven en Administratiën een afschrift van vorenbedoeld rapport der Commissie te doen toekomen;
III. de onder II bedoelde hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën te verzoeken, geregeld te laten nagaan, dat de meerbedoelde maatregelen stipt worden nagekomen;
IV. den Directeur der Publieke Werken en den Directeur van den Dienst der Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen uit te noodigen, de in het rapport der Commissie onder B 3o bedoelde nadere voorschriften in overleg met de voormelde Commissie vast te stellen en de onder 4o bedoelde contrôle te doen uitoefenen;
V. den Wethouder voor het Onderwijs uit te noodigen, de in het rapport der Commissie onder F 1o, 2o, 3o bedoelde maatregelen te nemen en de genomen maatregelen ter kennis te brengen van de besturen der bijzondere gesubsidieerde inrichtingen voor lager- en nijverheidsonderwijs;
VI. den Commandant der Brandweer uit te noodigen, in overleg met het Hoofd van den Gemeentelijken Luchtbeschermingsdienst na te gaan, of het mogelijk en wenschelijk is, enkele hulpbrandweerposten samen te voegen en daarover ten spoedigste rapport uit te brengen aan den Burgemeester.
Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeeling Assurantiezaken en Bureau Algemeene Dienst, aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris (5 stuks), het Pensioenbureau en den Gemeente-ontvanger.
EL

Voor eensluidend extract,
de Secretaris,

(get.) VAN LIER.

[Handgeschreven linksonder]
[rode markering]
Mr Jonkman te bespr.
22/10 '40
[paraaf] Dit document is een officieel raadsbesluit van de gemeente Amsterdam, waarin strikte besparingsmaatregelen op brandstoffen worden vastgelegd. De centrale punten zijn:

• Rationering en controle: De beslissing over wanneer de verwarming aan mag, wordt gecentraliseerd bij de burgemeester. Er wordt nadruk gelegd op strikte naleving en controle door diensthoofden.
• Brede reikwijdte: De maatregelen treffen alle gemeentelijke geledingen, van publieke werken en zweminrichtingen tot het onderwijs (inclusief het bijzonder onderwijs).
• Operationele aanpassingen: Er wordt zelfs gekeken naar het samenvoegen van hulpbrandweerposten om brandstof te besparen, wat aantoont hoe diep de noodzaak tot bezuiniging ingreep in de publieke veiligheidsstructuur.

• Bureaucratische afhandeling: De distributielijst onderaan toont de complexe administratieve structuur van de gemeente Amsterdam in die tijd. Het document dateert van oktober 1940, slechts vijf maanden na de Duitse inval en het begin van de bezetting van Nederland. De context is die van een beginnende oorlogseconomie gekenmerkt door schaarste:

• Brandstofschaarste: Steenkool was essentieel voor de verwarming van gebouwen en de industrie. De bezetter eiste een groot deel van de Nederlandse kolenproductie op voor de eigen (oorlogs)industrie, waardoor er voor de Nederlandse burgerbevolking en civiele diensten tekorten ontstonden.

• Bestuur onder bezetting: Hoewel het Nederlandse ambtenarenapparaat en de gemeentebesturen aanvankelijk grotendeels intact bleven, moesten zij opereren binnen de beperkingen en bevelen van de Duitse bezetter. Dit document illustreert de verschuiving naar een sobere "overlevingsmodus".
• Luchtbescherming: De verwijzing naar de "Gemeentelijke Luchtbeschermingsdienst" herinnert aan de constante dreiging van luchtaanvallen en de actieve staat van oorlog waarin de stad verkeerde.
• Wintervoorbereiding: Gezien de datum (begin oktober) bereidde het stadsbestuur zich voor op de eerste winter onder bezetting, waarbij brandstofbesparing een kritieke prioriteit was om de publieke functies draaiende te houden.