Getypt besluit/overeenkomst (afschrift). 7 oktober 1925. No. 916 M. 1925 7/10 [handgeschreven:] Afschrift

Burgemeester en Wethouders van Amsterdam, partij ten eene zijde, en de Amsterdamsche Federatie van Vereenigingen van Groot- en Kleinhandelaren in aardappelen, groente en fruit, Carillonstraat 4 alhier, partij ter andere zijde,
gelet op het Besluit van den Gemeenteraad d.d.
verklaren overeengekomen te zijn als volgt:

Artikel 1.
Er wordt ingesteld een Prijzencommissie voor Aardappelen, aan welke wordt opgedragen het vaststellen van den maximumkleinhandelsprijs; thuisbezorgd en afgehaald; per K.G. en per H.L.; van bonten en blauwen, Eigenheimers en Borgers, Bravo's en Redstar, alle op kleigrond geteeld.

Artikel 2.
Partij ter eene zijde wijst aan als lid en Voorzitter den Wethouder voor de Levensmiddelen en als lid en onder-Voorzitter den Directeur van het Marktwezen.
Partij ter andere zijde wijst drie leden aan.
Partij ter eene zijde voegt, indien gewenscht, aan de Commissie een secretaris toe.

Artikel 3.
De Prijzencommissie draagt zorg, dat dagelijks de noteering van den groothandelsprijs der in art. 1 genoemde aardappelsoorten wordt vastgesteld en wel van de op de Groentenmarkt en de Aardappelenmarkt verkochte aardappelen door 2 ambtenaren door partij ter eene en door 2 grossiers door partij ter andere zijde aangewezen, waarvan 1 aan de Groentenmarkt en 1 aan de Aardappelenmarkt is gevestigd.

Artikel 4.
De Prijzencommissie stelt den maximum kleinhandelsprijs per K.G. voor ieder der in art. 1 genoemde aardappelsoorten, afgehaald aan den winkel, vast, door den in art. 3 bedoelden gemiddelden groothandelsprijs te verhoogen met f 1.40 per H.L. en het aldus verkregen totaal door 65 of bij buitengewone omstandigheden door een grooter of kleiner getal te deeleh. De afronding van dezen kleinhandelsprijs geschiedt tot op een halven cent. Verschillen, kleiner dan 1/4 cent worden naar beneden, die grooter dan 1/4 cent worden naar boven afgerond.
Voor thuisbezorgen wordt de prijs 1/2 cent per K.G. hooger. De prijs per H.L. thuisbezorgd wordt bepaald door den gemiddelden groothandelsprijs per H.L. te verhoogen met f 0.80. Halve H.L. f 0.45.

Artikel 5.
De in art. 4 genoemde kleinhandelsprijzen zullen eens per week worden vatsgesteld en wel op ............ tenzij de in art. 3 genoemde groothandelsprijs geen verandering onderging. Indien tusschentijds de noteering van dezen groothandelsprijs belangrijk verandert, zal de kleinhandelsprijs terstond worden herzien, evenwel niet anders dan wanneer de volgens art. 4 berekende kleinhandelsprijs meer dan 0,35 cent per K.G. van den op dat oogenblik geldenden kleinhandelsprijs afwijkt. De prijs per H.L. zal slechts veranderen wanneer de prijs per K.G. wordt gewijzigd.

Artikel 6.
De volgens art. 4 vastgestelde kleinhandelsprijzen behoeven de goedkeuring van partij ter eene zijde, alvorens van kracht te zijn.

Artikel 7.
De volgens art. 4 vastgestelde kleinhandelsprijzen worden door partij ter eene zijde op haar kosten en op door haar te bepalen wijze bekend gemaakt.

Artikel 8.
Partij ter andere zijde draagt zorg, dat de leden der bij haar aangesloten vereenigingen de in art. 4 bedoelde prijzen duidelijk leesbaar in de winkels noteeren op de bakken, zakken e.d., waarin de betreffende aardappelen geborgen zijn evenals voor de winkelramen en op de karren nader vast te stellen biljettenbevestigen.

Artikel 9.
De contrôle op de naleving der krachtens art. 7 afgekondigde prijzen is opgedragen aan den Directeur van het Marktwezen, bijgestaan door personen, doc * Administratieve controle: Het document is een formeel contract tussen de overheid (Amsterdam) en een belangenvereniging van handelaren. Het bevat typefouten (zoals "deeleh" voor deelen en "vatsgesteld" voor vastgesteld), wat duidt op een werkkopie of snelle transcriptie van een besluit.
* Prijsregulering: Er is sprake van een strikt gereguleerd systeem voor de aardappelprijs. De formule (groothandelsprijs + marge / 65) toont een wiskundige benadering van prijsbeheersing om woekerprijzen voor dit basisvoedsel te voorkomen.
* Terminologie: Het gebruik van de eenheid "H.L." (hectoliter) geeft aan dat aardappelen destijds vaak op volume werden verhandeld in de groothandel, terwijl de consument per K.G. betaalde.
* Handhavingsmechanisme: De overheid (via de Wethouder voor de Levensmiddelen en de Directeur van het Marktwezen) houdt de regie over de prijsstelling en de controle op naleving. Dit document stamt uit 1925, een periode waarin de herinnering aan de voedselschaarste en prijsstijgingen tijdens de Eerste Wereldoorlog (hoewel Nederland neutraal was) nog vers in het geheugen lag. Aardappelen waren het volksvoedsel bij uitstek. Overheidsingrijpen in de markt was essentieel voor de sociale stabiliteit in de stad. De genoemde locaties (Groentenmarkt en Aardappelenmarkt) verwijzen naar de centrale markthallen of marktpleinen van Amsterdam (zoals de toenmalige Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, die in de jaren '30 volledig operationeel werden). De genoemde aardappelrassen zoals 'Eigenheimers' en 'Borgers' waren destijds de standaard voor de Nederlandse consument.