Gedrukte kennisgeving/circulaire voor de kleinhandel. Januari 1940. I. Door de gecombineerde groothandelaren zullen slechts aardappelen worden afgeleverd aan die kleinhandelaren, die vóór 16 Januari onder aangebrachte geperforeerde strook van hun handtekening voorzien, hebben ingeleverd aan het adres Bankgebouw, waarmede zij zich verbinden tot het volgende:

II. Geen aardappelen betrekken van andere, dan bij deze combinatie van aardappelengrossiers, aangesloten handelaren, en dus uitsluitend van deze te betrekken

Vervolgens, de door de combinatie Groot- en Kleinhandel vastgestelde minimum verkoopprijs te handhaven en toe te passen.

III. Wordt door een aangeslotene inbreuk gemaakt op bovengenoemde aangegane verplichtingen, dan zal in eerste instantie en bij eerste overtreding een waarschuwing volgen.

Heeft dit eventueel niet het gewenste resultaat, dan zal betrokkene van de lijst der combinatie worden afgevoerd, waaruit volgt, dat deze dan verstoken wordt voor het betrekken van aardappelen van één der bij deze combinatie aangesloten aardappelgrossiers. Die winkeliers die aan uitgeslotenen leveren, worden onherroepelijk uitgesloten.

Het spreekt van zelf, dat degene welke deze verbintenis niet wensen aan te gaan, en onder aangebrachte strook dus niet tekenen en binnen de gestelde termijn inleveren, deze dus aangewezen zijn voor het betrekken van aardappelen op de buiten deze combinatie staande leveranciers, wat voor betrokkenen veel moeilijkheden en last kan veroorzaken.

Gelegenheid tot tekenen in het bankgebouw.

Vanaf Zaterdag 13 Januari 1940 kunnen door de bij de combinatie aangesloten kleinhandelaren bonnen gekocht worden voor diverse soorten aardappelen-levering. Maandag 15 Januari 1940 in het Bankgebouw J. v. Galenstraat 14.

Voor de kleinhandelaren, welke gewend zijn geringe hoeveelheden mede te nemen, zal vanaf Maandag 15 Januari gelegenheid zijn bonnen te kopen op het kantoor van de firma Bosboom, v d. Burg & Co., Pier O 1, aflevering van de aardappelen in de pakhuizen Pier P.

Ter bespoediging van het thuisbezorgen wordt de kleinhandelaren verzocht hun bonnen minstens 1 dag van te voren te kopen.

Prijzen zullen in de kantoren bekend worden gemaakt.

Kantooruren vanaf een half uur voor de aanvang der markt tot ’s middags 4 uur, Zaterdags tot 1 uur.

Namens: GECOMBINEERDE GROSSIERS IN AARDAPPELEN.
FEDERATIE VOOR KLEINHANDELAREN.

..........................................................................................................................................................

Ondergetekende verbindt zich alle voor zijn of haar zaak benodigde aardappelen van de gecombineerde grossiers te betrekken en zich aan de bepalingen te houden.

Handtekening:
.......................................................................................................................................................... Het document is een dwingende oproep tot kartelvorming binnen de aardappelhandel aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De kernpunten zijn:
* Exclusiviteit: Kleinhandelaren worden gedwongen zich uitsluitend te binden aan de "gecombineerde grossiers".
* Prijsafspraken: Er wordt een bindende minimum verkoopprijs opgelegd om marktstabiliteit te garanderen (en prijsvechten te voorkomen).
* Sancties: Er wordt expliciet gedreigd met uitsluiting van levering (boycot) voor degenen die zich niet aan de afspraken houden of leveren aan "uitgeslotenen".
* Logistiek: De verkoop verloopt via een bonnensysteem, waarbij betaling en afhaal gescheiden zijn (Bankgebouw/Pier O versus pakhuizen Pier P). Dit duidt op een strak gereguleerde distributie. De datum, januari 1940, is cruciaal. Nederland was op dat moment gemobiliseerd maar nog neutraal. De overheid en de sector bereidden zich voor op mogelijke schaarste en distributie door oorlogsomstandigheden. De "Jan van Galenstraat" in Amsterdam is de locatie van de Centrale Markthallen, wat bevestigt dat dit een regeling is voor de hoofdstedelijke voedselvoorziening. Dergelijke combinaties van grossiers en kleinhandelaren probeerden de grip op de markt te verstevigen voordat de officiële Rijksdistributie (die later dat jaar onder Duitse bezetting volledig van kracht werd) alle marktwerking zou overnemen. Het gebruik van "bonnen" in dit document is een voorloper van de latere algemene rantsoenering. I. Door P.