Archief 745
Inventaris 745-306
Pagina 142
Dossier 2A
Jaar 1940
Stadsarchief

Gedrukte kennisgeving / circulaire met afscheurstrook.

Januari 1940 (specifieke data 13 en 15 januari worden genoemd).

Origineel

Gedrukte kennisgeving / circulaire met afscheurstrook. Januari 1940 (specifieke data 13 en 15 januari worden genoemd). I. Door de gecombineerde groothandelaren zullen slechts aardappelen worden afgeleverd aan die kleinhandelaren, die vóór 16 Januari onder aangebrachte geperforeerde strook van hun handtekening voorzien, hebben ingeleverd aan het adres Bankgebouw, waarmede zij zich verbinden tot het volgende:

II. Geen aardappelen betrekken van andere, dan bij deze combinatie van aardappelengrossiers, aangesloten handelaren, en dus uitsluitend van deze te betrekken

Vervolgens, de door de combinatie Groot- en Kleinhandel vastgestelde minimum verkoopprijs te handhaven en toe te passen.

III. Wordt door een aangeslotene inbreuk gemaakt op bovengenoemde aangegane verplichtingen, dan zal in eerste instantie en bij eerste overtreding een waarschuwing volgen.

Heeft dit eventueel niet het gewenste resultaat, dan zal betrokkene van de lijst der combinatie worden afgevoerd, waaruit volgt, dat deze dan verstoken wordt voor het betrekken van aardappelen van één der bij deze combinatie aangesloten aardappelgrossiers. Die winkeliers die aan uitgeslotenen leveren, worden onherroepelijk uitgesloten.

Het spreekt van zelf, dat degene welke deze verbintenis niet wensen aan te gaan, en onder aangebrachte strook dus niet tekenen en binnen de gestelde termijn inleveren, deze dus aangewezen zijn voor het betrekken van aardappelen op de buiten deze combinatie staande leveranciers, wat voor betrokkenen veel moeilijkheden en last kan veroorzaken.

Gelegenheid tot tekenen in het bankgebouw.

Vanaf Zaterdag 13 Januari 1940 kunnen door de bij de combinatie aangesloten kleinhandelaren bonnen gekocht worden voor diverse soorten aardappelenlevering. Maandag 15 Januari 1940 in het Bankgebouw J. v. Galenstraat 14.

Voor de kleinhandelaren, welke gewend zijn geringe hoeveelheden mede te nemen, zal vanaf Maandag 15 Januari gelegenheid zijn bonnen te kopen op het kantoor van de firma Bosboom, v d. Burg & Co., Pier O 1, aflevering van de aardappelen in de pakhuizen Pier P.

Ter bespoediging van het thuisbezorgen wordt de kleinhandelaren verzocht hun bonnen minstens 1 dag van te voren te kopen.

Prijzen zullen in de kantoren bekend worden gemaakt.

Kantooruren vanaf een half uur voor de aanvang der markt tot 's middags 4 uur, Zaterdags tot 1 uur.

Namens: GECOMBINEERDE GROSSIERS IN AARDAPPELEN.
FEDERATIE VOOR KLEINHANDELAREN.

.........................................................................................................................................................................

Ondergetekende verbindt zich alle voor zijn of haar zaak benodigde aardappelen van de gecombineerde grossiers te betrekken en zich aan de bepalingen te houden.

Handtekening:

......................................................................................................................................................................... Dit document is een bindende overeenkomst voor aardappelhandelaren. Het doel is het creëren van een gecontroleerd distributienetwerk (een 'cartel' of 'combinatie') waarbij kleinhandelaren zich verplichten uitsluitend bij aangesloten grossiers in te kopen. In ruil daarvoor krijgen zij gegarandeerde levering, mits zij zich houden aan de vastgestelde minimum verkoopprijzen.

De toon van het document is dwingend: wie niet tekent, wordt gewaarschuwd voor "veel moeilijkheden en last". Er is sprake van een sanctiesysteem waarbij overtreders of niet-leden worden uitgesloten van de reguliere toevoer. De distributie vindt plaats via een bonnensysteem bij de Centrale Markthallen in Amsterdam (Jan van Galenstraat). Het document dateert van januari 1940, tijdens de periode van de Nederlandse Mobilisatie, enkele maanden voor de Duitse inval. Hoewel Nederland nog neutraal was, was de economie al in verregaande staat van paraatheid. De overheid en sectororganisaties probeerden de voedselvoorziening te reguleren om prijsopdrijving, hamsteren en chaos op de markt te voorkomen.

Aardappelen waren het belangrijkste volksvoedsel. De hier beschreven "combinatie" is een voorbeeld van hoe de handel zichzelf organiseerde (vaak onder druk van de overheid) om de distributieketen strak te trekken in tijden van schaarste en internationale spanning. Het genoemde bonnensysteem voor handelaren was een voorloper van de algehele distributie die later in de oorlog voor burgers van kracht zou worden.

Samenvatting

Dit document is een bindende overeenkomst voor aardappelhandelaren. Het doel is het creëren van een gecontroleerd distributienetwerk (een 'cartel' of 'combinatie') waarbij kleinhandelaren zich verplichten uitsluitend bij aangesloten grossiers in te kopen. In ruil daarvoor krijgen zij gegarandeerde levering, mits zij zich houden aan de vastgestelde minimum verkoopprijzen.

De toon van het document is dwingend: wie niet tekent, wordt gewaarschuwd voor "veel moeilijkheden en last". Er is sprake van een sanctiesysteem waarbij overtreders of niet-leden worden uitgesloten van de reguliere toevoer. De distributie vindt plaats via een bonnensysteem bij de Centrale Markthallen in Amsterdam (Jan van Galenstraat).

Historische Context

Het document dateert van januari 1940, tijdens de periode van de Nederlandse Mobilisatie, enkele maanden voor de Duitse inval. Hoewel Nederland nog neutraal was, was de economie al in verregaande staat van paraatheid. De overheid en sectororganisaties probeerden de voedselvoorziening te reguleren om prijsopdrijving, hamsteren en chaos op de markt te voorkomen.

Aardappelen waren het belangrijkste volksvoedsel. De hier beschreven "combinatie" is een voorbeeld van hoe de handel zichzelf organiseerde (vaak onder druk van de overheid) om de distributieketen strak te trekken in tijden van schaarste en internationale spanning. Het genoemde bonnensysteem voor handelaren was een voorloper van de algehele distributie die later in de oorlog voor burgers van kracht zou worden.

Locaties

Amsterdam (afgeleid uit de Jan van Galenstraat en de aanduidingen 'Pier O' en 'Pier P' van de Centrale Markthallen).

Kooplieden in dit dossier 23

Bevelanders [met rode stippen eronder] Waterlooplein " 247,80
M. Wagenhuizen Waterlooplein " 376,12
N. Eigenhuis Waterlooplein " 115,05 [vinkje]
N. Eigenhuis Waterlooplein "   70,87
Bl.Eigenheimer Waterlooplein 15,75
A. Bonten Waterlooplein " 278,60
Div. soorten Waterlooplein f 19.437,625
G. Franzen Waterlooplein
I. A-soorten exc. Eigenheim. en Bevelanders Waterlooplein 8½ <br> 8½
B. Soort Waterlooplein 7 <br> 7
II soorten Eigenh. en Bevelanders Waterlooplein 8 <br> 8
J. van Andel Waterlooplein
J. Gooyer Wzn (geboren 1881) Waterlooplein 113505
N.G. v.d. Bijl Waterlooplein
B. Pinkster Waterlooplein 1.781,39
B. Pinkster Waterlooplein " 278,60
B. Pinkster Waterlooplein " 3.362,35
A. Geboorte Waterlooplein " 3.362,35 ✓
A. Geboorte Waterlooplein " 3.362,35 [vinkje]
A. Geboorte Waterlooplein " 790.53 [vinkje]
Edward Voûte (Burgemeester) Waterlooplein " 235,07
Edward Voûte (Burgemeester) Waterlooplein " 236,84