Archief 745
Inventaris 745-306
Pagina 144
Dossier 2A
Jaar 1940
Stadsarchief

Officiële mededeling / Verordening

Januari 1940 Van: Gecombineerde Grossiers in Aardappelen & Federatie voor Kleinhandelaren

Origineel

Officiële mededeling / Verordening Januari 1940 Gecombineerde Grossiers in Aardappelen & Federatie voor Kleinhandelaren I. Door de gecombineerde groothandelaren zullen slechts aardappelen wor-
den afgeleverd aan die kleinhandelaren, die vóór 16 Januari onder aangebrachte ge-
perforeerde strook van hun handtekening voorzien, hebben ingeleverd aan het adres
Bankgebouw, waarmede zij zich verbinden tot het volgende:

II. Geen aardappelen betrekken van andere, dan bij deze combinatie van
aardappelengrossiers, aangesloten handelaren, en dus uitsluitend van deze te betrek-
ken
Vervolgens, de door de combinatie Groot- en Kleinhandel vastgestelde mini-
mum verkoopprijs te handhaven en toe te passen.

III. Wordt door een aangeslotene inbreuk gemaakt op bovengenoemde aan-
gegane verplichtingen, dan zal in eerste instantie en bij eerste overtreding een waar-
schuwing volgen.
Heeft dit eventueel niet het gewenste resultaat, dan zal betrokkene van de lijst
der combinatie worden afgevoerd, waaruit volgt, dat deze dan verstoken wordt voor
het betrekken van aardappelen van één der bij deze combinatie aangesloten aard-
appelgrossiers. Die winkeliers die aan uitgeslotenen leveren, worden onherroepelijk
uitgesloten.

Het spreekt van zelf, dat degene welke deze verbintenis niet wensen aan te
gaan, en onder aangebrachte strook dus niet tekenen en binnen de gestelde termijn
inleveren, deze dus aangewezen zijn voor het betrekken van aardappelen op de bui-
ten deze combinatie staande leveranciers, wat voor betrokkenen veel moeilijkheden
en last kan veroorzaken.

Gelegenheid tot tekenen in het bankgebouw.
Vanaf Zaterdag 13 Januari 1940 kunnen door de bij de combinatie aange-
sloten kleinhandelaren bonnen gekocht worden voor diverse soorten aardappelen-
levering. Maandag 15 Januari 1940 in het Bankgebouw J. v. Galenstraat 14.

Voor de kleinhandelaren, welke gewend zijn geringe hoeveelheden mede te
nemen, zal vanaf Maandag 15 Januari gelegenheid zijn bonnen te kopen op het kan-
toor van de firma Bosboom, v d. Burg & Co., Pier O 1, aflevering van de aardappe-
len in de pakhuizen Pier P.

Ter bespoediging van het thuisbezorgen wordt de kleinhandelaren verzocht
hun bonnen minstens 1 dag van te voren te kopen.
Prijzen zullen in de kantoren bekend worden gemaakt.
Kantooruren vanaf een half uur voor de aanvang der markt tot 's middags 4
uur, Zaterdags tot 1 uur.

Namens: GECOMBINEERDE GROSSIERS IN AARDAPPELEN.
FEDERATIE VOOR KLEINHANDELAREN. Dit document beschrijft een dwingende overeenkomst tussen een collectief van aardappelgroothandelaren en de kleinhandel (winkeliers). De belangrijkste elementen zijn:

  • Exclusiviteit: Winkeliers moeten zich contractueel binden om uitsluitend bij de aangesloten grossiers in te kopen.
  • Verticale prijsbinding: De winkeliers verplichten zich tot het hanteren van een vastgestelde minimum verkoopprijs. Dit duidt op het tegengaan van prijsconcurrentie in tijden van naderende schaarste.
  • Sancties: Er is sprake van een streng sanctiebeleid. Overtreders worden op een zwarte lijst gezet en uitgesloten van levering. Er is zelfs sprake van een secundaire boycot: winkeliers die leveren aan uitgeslotenen, worden zelf ook uitgesloten.
  • Logistiek en Administratie: De handel wordt gereguleerd via een bonnensysteem. Er zijn specifieke locaties voor administratie (Bankgebouw) en fysieke aflevering (pakhuis Pier P).
  • Dwang: De tekst bevat een duidelijke waarschuwing (vrijwel een dreigement) dat wie niet tekent, "veel moeilijkheden en last" zal ondervinden. Het document dateert van januari 1940, de periode van de 'Schemeroorlog' (Phoney War). Hoewel Nederland nog neutraal was, was de Tweede Wereldoorlog in de omringende landen al begonnen. De Nederlandse overheid en het bedrijfsleven bereidden zich voor op distributie en schaarste.

De genoemde locatie, de Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam, is historisch zeer relevant: hier bevonden zich sinds 1934 de Centrale Markthallen, het hart van de Amsterdamse voedseldistributie. De verwijzingen naar "Pier O" en "Pier P" duiden op de Amsterdamse houthavens/westelijk havengebied, waar aardappelschepen werden gelost. Dit document illustreert de transitie van een vrije markt naar een centraal geleide distributie-economie, nog vlak vóór de eigenlijke Duitse bezetting in mei 1940.

Samenvatting

Dit document beschrijft een dwingende overeenkomst tussen een collectief van aardappelgroothandelaren en de kleinhandel (winkeliers). De belangrijkste elementen zijn:

  • Exclusiviteit: Winkeliers moeten zich contractueel binden om uitsluitend bij de aangesloten grossiers in te kopen.
  • Verticale prijsbinding: De winkeliers verplichten zich tot het hanteren van een vastgestelde minimum verkoopprijs. Dit duidt op het tegengaan van prijsconcurrentie in tijden van naderende schaarste.
  • Sancties: Er is sprake van een streng sanctiebeleid. Overtreders worden op een zwarte lijst gezet en uitgesloten van levering. Er is zelfs sprake van een secundaire boycot: winkeliers die leveren aan uitgeslotenen, worden zelf ook uitgesloten.
  • Logistiek en Administratie: De handel wordt gereguleerd via een bonnensysteem. Er zijn specifieke locaties voor administratie (Bankgebouw) en fysieke aflevering (pakhuis Pier P).
  • Dwang: De tekst bevat een duidelijke waarschuwing (vrijwel een dreigement) dat wie niet tekent, "veel moeilijkheden en last" zal ondervinden.

Historische Context

Het document dateert van januari 1940, de periode van de 'Schemeroorlog' (Phoney War). Hoewel Nederland nog neutraal was, was de Tweede Wereldoorlog in de omringende landen al begonnen. De Nederlandse overheid en het bedrijfsleven bereidden zich voor op distributie en schaarste.

De genoemde locatie, de Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam, is historisch zeer relevant: hier bevonden zich sinds 1934 de Centrale Markthallen, het hart van de Amsterdamse voedseldistributie. De verwijzingen naar "Pier O" en "Pier P" duiden op de Amsterdamse houthavens/westelijk havengebied, waar aardappelschepen werden gelost. Dit document illustreert de transitie van een vrije markt naar een centraal geleide distributie-economie, nog vlak vóór de eigenlijke Duitse bezetting in mei 1940.

Locaties

Amsterdam (afgeleid uit de straatnaam J. v. Galenstraat en de pieren)

Kooplieden in dit dossier 23

Bevelanders [met rode stippen eronder] Waterlooplein " 247,80
M. Wagenhuizen Waterlooplein " 376,12
N. Eigenhuis Waterlooplein " 115,05 [vinkje]
N. Eigenhuis Waterlooplein "   70,87
Bl.Eigenheimer Waterlooplein 15,75
A. Bonten Waterlooplein " 278,60
Div. soorten Waterlooplein f 19.437,625
G. Franzen Waterlooplein
I. A-soorten exc. Eigenheim. en Bevelanders Waterlooplein 8½ <br> 8½
B. Soort Waterlooplein 7 <br> 7
II soorten Eigenh. en Bevelanders Waterlooplein 8 <br> 8
J. van Andel Waterlooplein
J. Gooyer Wzn (geboren 1881) Waterlooplein 113505
N.G. v.d. Bijl Waterlooplein
B. Pinkster Waterlooplein 1.781,39
B. Pinkster Waterlooplein " 278,60
B. Pinkster Waterlooplein " 3.362,35
A. Geboorte Waterlooplein " 3.362,35 ✓
A. Geboorte Waterlooplein " 3.362,35 [vinkje]
A. Geboorte Waterlooplein " 790.53 [vinkje]
Edward Voûte (Burgemeester) Waterlooplein " 235,07
Edward Voûte (Burgemeester) Waterlooplein " 236,84