15 januari 1940. [Briefhoofd]
DIRECTIE MARKTWEZEN AMSTERDAM

Vervolg No. 2 van brief dd. 15 Januari 1940
No. 2A/1/1 M. aan den Heer Wethouder voor de
te Amsterdam. Levensmiddelen,

[Lichaam van de tekst]
van Kleinhandelaren zijn bepaald, zijn, op grond van de geldende groothandelsprijzen, alleszins redelijk: zou de wijze van berekening zijn gevolgd, die destijds was vastgesteld in de tusschen Burgemeester en Wethouders en de Federatie van Groot- en Kleinhandelaren gesloten overeenkomst op grond van het Raadsbesluit d.d. 16 Januari 1924 (no. 864), dan zouden prijzen, die 0,5 cent per kg. hooger zijn, als maximum-prijzen zijn bepaald. Het feit, dat thans minimum-prijzen zijn vastgesteld beteekent geenszins, dat in de practijk voor hoogere prijzen zal worden verkocht, aangezien de bestaande concurrentie tusschen de kleinhandelaren onderling, dit verhindert.

De Nederlandsche Akkerbouw Centrale heeft trouwens de verzekering gegeven, dat harerzijds zal worden ingegrepen, indien zich bij de boven beschreven regeling eenige voor het algemeen belang schadelijke omstandigheid zou blijken voor te doen; ook opmerkingen van de Gemeente worden daarbij eventueel gaarne verwacht. Vooralsnog bestaat mijns inziens in verband met het bovenstaande voor de Gemeente geen aanleiding om zich in de onderhavige aangelegenheid te mengen; ik zal echter ten deze diligent blijven en U, zoodra dit noodig zou zijn, nader rapporteeren.

[Ondertekening]
De Directeur,
[Handtekening: onleesbaar, mogelijk Dr. Ir. A. Louter]

[Marginalia/Aantekeningen]
Linkermarge (met potlood/pen):
1 (bij verkoop
van 1/2 kg
1 ct. per kg)

Correcties in tekst:
Bij het woord "minimum-prijzen" in de eerste alinea lijkt "mini" over "maxi" heen getypt te zijn. Dit document betreft een ambtelijk advies van de Directeur Marktwezen aan de Amsterdamse Wethouder voor Levensmiddelen. De kern van de rapportage is de verantwoording van de vastgestelde prijzen voor kleinhandelaren.

• Prijsvergelijking: De directeur stelt dat de huidige prijzen lager liggen dan wanneer men de rekenmethode uit 1924 (het zgn. Raadsbesluit no. 864) had gehanteerd. In dat geval zouden de maximumprijzen 0,5 cent per kg hoger zijn uitgevallen.
• Marktwerking: Er wordt een interessant onderscheid gemaakt tussen maximum- en minimumprijzen. De directeur voert aan dat de instelling van minimumprijzen niet direct tot prijsopdrijving zal leiden, omdat de onderlinge concurrentie tussen winkeliers de prijzen laag houdt.
• Toezicht: De Nederlandsche Akkerbouw Centrale (NAC) treedt op als toezichthouder die kan ingrijpen bij excessen.

• Beleidsadvies: De directeur adviseert de wethouder om op dit moment niet actief in te grijpen ("geen aanleiding om zich in de onderhavige aangelegenheid te mengen"), maar belooft de situatie nauwgezet te volgen ("diligent blijven"). Het document is gedateerd op 15 januari 1940. Dit is een cruciale periode in de Nederlandse geschiedenis: de periode van de Mobilisatie vlak voor de Duitse inval in mei 1940.

• Voedselvoorziening: Vanwege de oorlogsdreiging in Europa was de voedselvoorziening en prijsbeheersing een topprioriteit voor de overheid. Men wilde voorkomen dat schaarste leidde tot woekerprijzen of sociale onrust.

• Centrale Regie: De genoemde Nederlandsche Akkerbouw Centrale (NAC) was onderdeel van de crisisorganisatie die de productie en distributie van landbouwproducten reguleerde.
• Amsterdamse Markt: De "Directie Marktwezen" speelde een sleutelrol in de logistiek van de Amsterdamse markten en de distributie naar de detailhandel. Dit document illustreert de nauwe afstemming tussen de gemeentelijke diensten en de nationale crisisorganen om de stabiliteit van de levensmiddelenmarkt te waarborgen in een tijd van internationale spanning.