Getypt rapport of ambtelijke brief (doorslag). 2 februari 1940. 2
2A/1/4
Alhier.

2 Februari 1940
den Heer Wethouder voor de
Levensmiddelen,

appelen uit Zeeland naar de groote steden te doen vervoeren. Van deze gelegenheid kan momenteel evenwel geen gebruik worden gemaakt, omdat de landwegen in Zeeland zoo glad sijn, dat de aanvoer der aardappelen naar de laadplaatsen der spoorwegen onmogelijk is.

Een ander bezwaar, dat thans bij de aardappelvoorziening kan gaan optreden is, dat de aardappelen bevriezen tijdens het transport: dit is dan onvermijdelijk.

Ondanks de vrij gunstige mededeelingen, die ons inzake de aardappelvoorziening werden gedaan, stelden wij ons, vooral in verband met de bovengenoemde onmiskenbare moeilijkheden, op de hoogte van de voorraden der artikelen, die eventueel ter vervanging van aardappelen kunnen dienen.

Dienaangaande deelde men ons mede, dat groene erwten zeer overvloedig aanwezig zijn: zij worden zelfs geëxporteerd. Boonen (bruine en witte boonen, alsmede capucijners) zijn gedistribueerd, namelijk ½ pond per hoofd der bevolking per maand; deze distributie zal ook een volgende maand op ½ pond gehandhaafd blijven. De voorraden zijn niet groot – dit in tegenstelling tot desbetreffende mededeelingen in het "Algemeen Handelsblad" – zoodat geïmporteerd moet worden; (dit laatste werd strikt vertrouwelijk verklaard).

De voorraden rijst en gort zijn zeer ruim, zoodat een goede voorziening gewaarborgd is. Voor de groote steden geldt dit, tijdens de vorst, vooral voor rijst. De meeste gortpellerijen zijn namelijk in het Noorden des lands gevestigd en ondervinden thans transportmoeilijkheden door de gladheid der wegen.

Tenslotte werd het oordeel van den heer Mr. Pool gevraagd over het prijsverloop der aardappelen. Hij deelde mede, dat de prijzen door de Regeering op peil zullen worden gehouden, opdat de teler een redelijke belooning ontvangt, terwijl anderzijds tegen buitensporige verhooging wordt gewaakt. Als de vorstperiode zal zijn geëindigd, zal zeer waarschijnlijk de verhooging van ƒ 0,01 per kg., waaromtrent de tweede ondergeteekende U in zijn bovenaangehaald rapport d.d. 25 [tekst breekt af] * Logistieke problemen: De tekst beschrijft grote problemen in de voedseldistributie door extreme weersomstandigheden (ijzel en vorst). Zeeland is onbereikbaar voor aardappeltransport naar de spoorwegen. Bovendien dreigt bevriezingsgevaar voor de lading.
* Voedselvoorraad: Er wordt gezocht naar alternatieven voor aardappelen. Erwten zijn er in overvloed, maar bonen zijn schaars en reeds 'gedistribueerd' (op de bon). Opvallend is de discrepantie tussen de publieke berichtgeving (Handelsblad) en de vertrouwelijke werkelijkheid over de bonenvoorraad.
* Rijst vs. Gort: Rijst wordt gezien als een betere noodvoorraad voor de steden omdat de gortpellerijen in het Noorden kampen met dezelfde transportproblemen door gladheid.
* Prijsbeleid: De overheid grijpt in op de markt om prijzen stabiel te houden (maximumprijzen), maar erkent dat een lichte stijging (1 cent per kilo) na de vorst onvermijdelijk is om boeren tegemoet te komen. Dit document stamt uit februari 1940, de periode van de 'Mobilisatie' en de 'Phoney War' in Nederland, slechts enkele maanden voor de Duitse inval. Nederland was neutraal maar bereidde zich voor op schaarste. De winter van 1939-1940 was een van de strengste winters van de 20e eeuw, wat de genoemde transportproblemen door gladheid en bevriezing verklaart. De genoemde "Mr. Pool" is waarschijnlijk Mr. J.H. Pool, die destijds betrokken was bij het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd.