Archief 745
Inventaris 745-306
Pagina 306
Dossier 2A
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypt concept-instructieblad met handgeschreven correcties.

Origineel

Getypt concept-instructieblad met handgeschreven correcties. CONCEPT. INSTRUCTIE VOOR DEN VOEDSELCOMMISSARIS.

Er wordt van uitgegaan, dat voorloopig aardappelen geleverd worden door de P.V.C.'s van Zeeland, Brabant en Friesland.

De aardappelen in Noord- en Zuid-Holland moeten voorloopig niet worden aangesproken. Alleen als de voedselvoorziening der groote steden door onvoldoenden aanvoer uit Friesland, Brabant en Zeeland dreigt vast te loopen zal ook de hulp van P.V.C.'s van Noord- en Zuid-Holland worden ingeroepen.

De P.V.C.'s dienen voorloopig de door de N.A.C. gekochte of aan N.A.C. aangeboden aardappelen per scheepsgelegenheid te verzenden en deze te adresseeren aan het Gemeentebestuur van Amsterdam voor de Friesche aardappelen en Rotterdam voor de Zeeuwsche en Brabantsche aardappelen.

In Amsterdam zal de Heer G.C.C.Sieverts (firma Heeres) namens de N.A.C. en in Rotterdam de Heer W.Oliemans (N.V.Hollaar) namens de N.A.C. zooveel mogelijk zorgen voor de verdeeling van de in Amsterdam en Rotterdam aangekomen aardappelen over de verschillende groote steden van de vesting Holland. Zij regelen eventueel in overleg met de N.A.C. en P.V.C.'s de grootte van den aanvoer. Voorloopig zal door P.V.C.'s zooveel mogelijk worden verscheept; voorkomen moet worden, dat door een te groote verscheping een verdere distributie wordt bemoeilijkt. Aan P.V.C.'s wordt verzocht opgave van verzendingen door te geven aan:
den Heer Sieverts, bijkantoor N.A.C. te Amsterdam, ten kantore van den Heer Ferron, Wanningstraat 21, Telefoon 91192, des daags, en na kantoortijd Roerstraat 56, Telefoon 28172.
den Heer Oliemans, bijkantoor N.A.C. te Rotterdam, Voorschotenlaan 47, Telefoon 54062.

In dit opzicht zal overleg gepleegd dienen te worden door de Heeren Sieverts en Oliemans met de betrokken gemeentebesturen.

Wat de betaling betreft moet getracht worden de P.V.C.'s in staat te stellen contant te betalen. Is dit niet mogelijk dan zal getracht moeten worden de betaling zoodanig te doen plaats hebben, dat P.V.C.'s een betalings-aanwijzing afgegeven op de Nederlandsche Bank, terwijl de N.A.C. zich tegenover de Nederlandsche Bank zal dienen te verplichten deze betalingsaanwijzingen bij aanbieding voor aval te teekenen. Mocht ook dit in de practijk onmogelijk blijken te zijn, dan zullen de aardappelen door P.V.C.'s al of niet met medewerking van het militaire gezag gevorderd moeten. Het spreekt van zelf, dat de P.V.C. rekening heeft te houden met de reeds betaalde voorschotten.

Den P.V.C.'s moeten bekend worden gemaakt de telersprijzen: (zie bijlage 1 en 1a. * Taalgebruik: Het document is geschreven in de destijds gangbare ambtelijke spelling (bijv. "voorloopig", "groote", "zoodanig").
* Logistiek: Er is sprake van een strakke centrale regie. Friesland levert aan Amsterdam; de zuidelijke provincies aan Rotterdam. Vervoer vindt hoofdzakelijk over water plaats ("per scheepsgelegenheid").
* Financieel Systeem: Er wordt een complex systeem beschreven om liquiditeitsproblemen op te vangen. Wanneer contante betaling niet lukt, worden "betalings-aanwijzingen" gebruikt die door de N.A.C. bij de Nederlandsche Bank gegarandeerd ("voor aval te teekenen") moeten worden.
* Dwangmaatregelen: Het document bevat een escalatieladder. Als de financiële afwikkeling niet lukt, kan overgegaan worden op "vordering" (inbeslagname) met hulp van het militaire gezag.
* Correcties: Er zijn handmatige correcties zichtbaar, zoals de doorgehaalde tekst in de tweede alinea en de onderstreping van de naam "Sieverts", wat duidt op een werkdocument in conceptfase. Dit document geeft een inkijk in de voedselvoorziening in Nederland tijdens een crisissituatie, zeer waarschijnlijk de Tweede Wereldoorlog. De "Vesting Holland" was de term voor het strategische kerngebied (de Randstad) dat koste wat kost van voedsel voorzien moest worden. De Nederlandsche Aardappel Centrale (N.A.C.) was het centrale orgaan dat de markt verving door een distributiesysteem. De instructie is bedoeld voor de Voedselcommissaris om de stroom van aardappelen uit de producerende provincies naar de hongerende steden te reguleren en juridisch/financieel dicht te timmeren.

Samenvatting

  • Taalgebruik: Het document is geschreven in de destijds gangbare ambtelijke spelling (bijv. "voorloopig", "groote", "zoodanig").
  • Logistiek: Er is sprake van een strakke centrale regie. Friesland levert aan Amsterdam; de zuidelijke provincies aan Rotterdam. Vervoer vindt hoofdzakelijk over water plaats ("per scheepsgelegenheid").
  • Financieel Systeem: Er wordt een complex systeem beschreven om liquiditeitsproblemen op te vangen. Wanneer contante betaling niet lukt, worden "betalings-aanwijzingen" gebruikt die door de N.A.C. bij de Nederlandsche Bank gegarandeerd ("voor aval te teekenen") moeten worden.
  • Dwangmaatregelen: Het document bevat een escalatieladder. Als de financiële afwikkeling niet lukt, kan overgegaan worden op "vordering" (inbeslagname) met hulp van het militaire gezag.
  • Correcties: Er zijn handmatige correcties zichtbaar, zoals de doorgehaalde tekst in de tweede alinea en de onderstreping van de naam "Sieverts", wat duidt op een werkdocument in conceptfase.

Historische Context

Dit document geeft een inkijk in de voedselvoorziening in Nederland tijdens een crisissituatie, zeer waarschijnlijk de Tweede Wereldoorlog. De "Vesting Holland" was de term voor het strategische kerngebied (de Randstad) dat koste wat kost van voedsel voorzien moest worden. De Nederlandsche Aardappel Centrale (N.A.C.) was het centrale orgaan dat de markt verving door een distributiesysteem. De instructie is bedoeld voor de Voedselcommissaris om de stroom van aardappelen uit de producerende provincies naar de hongerende steden te reguleren en juridisch/financieel dicht te timmeren.

Kooplieden in dit dossier 23

Bevelanders [met rode stippen eronder] Waterlooplein " 247,80
M. Wagenhuizen Waterlooplein " 376,12
N. Eigenhuis Waterlooplein " 115,05 [vinkje]
N. Eigenhuis Waterlooplein "   70,87
Bl.Eigenheimer Waterlooplein 15,75
A. Bonten Waterlooplein " 278,60
Div. soorten Waterlooplein f 19.437,625
G. Franzen Waterlooplein
I. A-soorten exc. Eigenheim. en Bevelanders Waterlooplein 8½ <br> 8½
B. Soort Waterlooplein 7 <br> 7
II soorten Eigenh. en Bevelanders Waterlooplein 8 <br> 8
J. van Andel Waterlooplein
J. Gooyer Wzn (geboren 1881) Waterlooplein 113505
N.G. v.d. Bijl Waterlooplein
B. Pinkster Waterlooplein 1.781,39
B. Pinkster Waterlooplein " 278,60
B. Pinkster Waterlooplein " 3.362,35
A. Geboorte Waterlooplein " 3.362,35 ✓
A. Geboorte Waterlooplein " 3.362,35 [vinkje]
A. Geboorte Waterlooplein " 790.53 [vinkje]
Edward Voûte (Burgemeester) Waterlooplein " 235,07
Edward Voûte (Burgemeester) Waterlooplein " 236,84