Afschrift van een creditnota (factuur).
Origineel
Afschrift van een creditnota (factuur). 18 mei 1940. [In de rechterbovenhoek een handgeschreven rode cirkel met het getal:] 82
A f s c h r i f t .
C R E D I T - N O T A .
Amsterdam, 18 Mei 1940. [Tab] No. 141
Factuur voor: Amsterdamsche Grossiers
wegens door bemiddeling van de Nederlandsche Akkerbouwcentrale te
's-Gravenhage geleverde aardappelen.
| Soort | KG. | Prijs per 100 KG. | Bedrag |
|---|---|---|---|
| Bonten | 4450 | f 4,97½ | f 221,39 |
| Totaal | 4450 | f 221,39 |
[Onder de tabel:]
Dit waren vrije aardappelen.
[Stempel linksonder:]
K. J. LANGEDIJK
Accountant
Lid Ned. Instituut v. Acc.
AMSTERDAM, Z.
Johannes Verhulststraat 16 Tel. 21853 Dit document is een officieel afschrift van een creditnota voor een aanzienlijke partij aardappelen (4450 kg), geleverd aan Amsterdamse groothandelaren. De transactie vond plaats via de Nederlandsche Akkerbouwcentrale, een orgaan dat toezicht hield op de productie en distributie van landbouwproducten.
Opvallend is de vermelding "Dit waren vrije aardappelen". Dit duidt erop dat deze partij buiten de toenmalige distributieregelingen of gedwongen vorderingen viel. De prijs is nauwkeurig berekend (f 4,975 per 100 kg), wat neerkomt op een totaalbedrag van 221,39 gulden. Het document is officieel gewaarmerkt door een registeraccountant (K.J. Langedijk), wat wijst op de noodzaak voor een sluitende boekhouding in een tijd van toenemende overheidscontrole op voedselvoorraden. De datum van dit document, 18 mei 1940, is historisch zeer relevant. Het is slechts acht dagen na de Duitse inval in Nederland en vier dagen na het bombardement op Rotterdam en de daaropvolgende capitulatie.
Nederland bevond zich in de eerste week van de Duitse bezetting. Hoewel de gevechten gestopt waren, was de samenleving ontregeld. De voedselvoorziening werd direct een prioriteit voor zowel de Nederlandse autoriteiten als de bezetter om honger en onrust te voorkomen. De "Nederlandsche Akkerbouwcentrale" (opgericht in de jaren '30 tijdens de crisis) speelde een cruciale rol in het reguleren van de markt. De term "vrije aardappelen" suggereert dat in deze chaotische eerste dagen van de bezetting sommige handelsstromen nog volgens de oude marktwerking functioneerden, voordat de bezetter de volledige controle over de distributie (de beruchte "bonnen") strakker aanhaalde.