Factuur (Finaal-factuur) 20 mei 1940 Nederlandsche Akkerbouw-Centrale, 's-Gravenhage Gemeentebestuur van Amsterdam [Linksboven, gestempeld/geschreven:]
Nº 24 / 5 / 1 M. 1940 24/5

NEDERLANDSCHE AKKERBOUW-CENTRALE

[Kader met bankgegevens:]
BANKRELATIES: DE NEDERL. BANK, AMSTERD. BANK, ROTTERD. BANKVEREEN., ALLE TE 'S-GRAVENHAGE;
NEDERL. LANDBOUWBANK TE AMSTERDAM, COÖP. CENTR. RAIFFEISENBANK TE UTRECHT.
POSTGIRO: No. 226000 — TELEGRAM-ADRES: NEGRACE — TELEFOON No. 720090-97. RIJKS-TELEF. T T I EN T T II.

No. ..............................
(Verzoeke bij beantwoording
bovenstaand nummer te ver-
melden, en niet meer dan één
onderwerp per brief te
behandelen.)

Persoonlijk bezoek alléén van
9—12 uur.

dlP/SL
1/4

'S-GRAVENHAGE, 20 Mei 1940
BEZUIDENHOUT 15

[Handgeschreven potlood:] Pur Markth.?

Aan het Gemeentebestuur van Amsterdam
te
A M S T E R D A M

F I N A A L - F A C T U U R

Voor aan U geleverd via de Amsterdamsche Vereeniging van Groot-
handelaren in Aardappelen te Amsterdam, volgens opgave dd. 15 Mei
1940:
289.645 kg Bevelanders à f. 4,42½ f. 12.816,79
5.600 " Blauwe à f. 4,97½ " 278,60
4.725 " Roode Ster à f. 4,97½ " 235,07
4.900 " Bonten à f. 4,97½ " 243,78
--------- ------------
304.870 kg f. 13.574,24 –

Volgens opgave dd. 16 Mei 1940:
41.090 kg Bonten à f. 4,97½ f. 2.044,24
11.200 " Blauwen à f. 4,97½ " 557,20
19.425 " Roode Ster à f. 4,97½ " 966,40
237.370 " Bevel. à f. 4,42½ " 10.503,63
--------- ------------
[Handgeschreven:] 309.085 f. 14.071,47
[Handgeschreven:] 613.955

                  Totaal f. 27.645,71  [Vinkje]

welk bedrag U gelieve te storten bij de Nederlandsche Bank,
bijkantoor Den Haag, ten gunste van de rekening der Nederlandsche
Akkerbouw-Centrale.

[Groot blauw stempel:] CENTRALE MARKT

[Rood diagonaal stempel:] Afdeeling Financiën

[Blauw kaderstempel:]
INKOOPBOEK No. __
MEMORIAAL No. __
BESTELBON No. __
BETAALD OP ____
GIROBILLET No. ___
FACTUUR __
BEGR. NO. ___
GR. BK. REK. [Handgeschreven:] nac

[Handgeschreven potloodnotities links:]
110.490 4889.18
194.380 8685.06
309.085 14071.47
613.955 27645.71

[Onderaan:]
FIAT BETALING
DE DIRECTEUR V. H. MARKTWEZEN,
[Paraaf/Handtekening: W Loes (?)]

[Rode datumstempels:]
24 MEI 1940
21 MEI 1940

[Linksonder in de kantlijn:]
Model G. 105 - 25000
18987 - '40 Deze factuur documenteert de grootschalige aankoop van aardappelen door de gemeente Amsterdam in de turbulente dagen direct na de Nederlandse capitulatie (15 mei 1940). In totaal gaat het over ruim 613.000 kilo aardappelen voor een bedrag van f 27.645,71.

Opvallend is de administratieve verwerking:
* De levering geschiedde via de 'Amsterdamsche Vereeniging van Groothandelaren in Aardappelen', wat duidt op een gereguleerde distributie.
* De prijzen zijn nauwkeurig vastgesteld per soort (Bevelanders, Blauwe, Roode Ster, Bonten), waarbij de fractie van een halve cent (½) consequent wordt gehanteerd.
* De stempels tonen de interne route binnen de Amsterdamse ambtenarij: de factuur kwam binnen op 21 mei, werd gecontroleerd door de 'Afdeeling Financiën', en kreeg op 24 mei het 'FIAT BETALING' van de Directeur van het Marktwezen. De datum van de factuur, 20 mei 1940, is cruciaal. Nederland was op dat moment net bezet door nazi-Duitsland. De Nederlandsche Akkerbouw-Centrale (NAC), opgericht in 1935 tijdens de crisisjaren om de landbouwmarkt te reguleren, werd door de bezetter direct ingezet om de voedselvoorziening en distributie te beheersen.

De enorme hoeveelheid aardappelen was waarschijnlijk bedoeld voor de voedselvoorziening van de Amsterdamse bevolking, mogelijk voor gebruik in de 'Centrale Keukens' of voor distributie via de distributiebonnen die kort daarna (of reeds gedeeltelijk) van kracht werden. De variëteiten zoals 'Bevelanders' en 'Roode Ster' waren in die tijd standaardconsumptie-aardappelen in Nederland. De factuur illustreert hoe de bureaucratische machine van de voedselvoorziening vrijwel direct na de gevechtshandelingen weer (of nog steeds) functioneerde.