Getypte brief op officieel briefpapier.
Origineel
Getypte brief op officieel briefpapier. 14 november 1940. Bestuur van „Centraal Belang”, Zwarteweg 22, 's-Gravenhage. No 2/b/156/M. 1940 46/11
Stichting ter behartiging van den Nederlandschen Detailhandel in Aardappelen
„CENTRAAL BELANG”.
ZWARTEWEG No. 22
's-GRAVENHAGE
TELEFOON No. 114634
BANKIER: NEDERL.
MIDDENSTANDSBANK
's-GRAVENHAGE, 14 Nov. 1940
Den Directeur van het Marktwezen
te Amsterdam.
Onderwerp: betrefd aanvrage Koentjes; [Handgeschreven: mi. Hr. Sixma gl [paraaf]]
Weledele Heer;
Wij ontvingen een schrijven van den Heer Koentjes
Bloemstraat 62 Amsterdam, met een onderschrift van den Directeur
van het Marktwezen uit die Gemeente, waarin werd aangedrongen
om zoo spoedig mogelijk aan boven genoemd persoon een bewijs
te verstrekken als aangeslotene bij onze Stichting;
op grond van het feit dat een semie-openbare instantie
(de Nederlandsche Groenten en Fruitcentrale, ook aan deze persoon
een vergunning was uitgereikt om zich als kleinhandelaar in
aardappelen, groenten en fruit te vestigen.
Wij mogen hierbij opmerken, dat de motieven welke deze instantie
hebben genoopt aan den Heer Koentjes een vergunning te verstrekken,
voor onze Stichting geenzins als maatstaf kunnen worden aangenomen.
Onze Stichting stelde haar eigen voorwaarden welke in overleg met
de instanties van de Overheid zijn opgesteld, en die de goedkeuring
daarvan hebben , en deze zijn bij het niet of al toewijzen van
een verklaring tot maatstaf.
De Heer Koentjes zal straks de gelegenheid hebben om voor de Be-
roeps-commissie zijn standpunt te verdedigen.
U schrijft over het vernietigen van een bestaande zaak, is er
rekening mede gehouden welke gevolgen het besluit van de Ned.
Groenten en Fruitcentrale heeft gehad, toen genoemde Koentjes
zich vestigde als kleinhandelaar, voor diegene welke daar
reeds gevestigd waren. Immers is hiermede geen rekening gehou-
den, en de gevolgen zijn ook voor de daar terplaatse gevestigde
kleinhandelaren niet achterwege gebleven, omdat het optreden vol
van den Heer Koentjes van dien aard was,dat dit wel funeste
gevolgen moest hebben voor de omwonende kleinhandelaren.
Inmiddels teekenen wij Hoogachtend;
Stichting ter behartiging van de Ned.
Detailhandel in Aardappelen
„CENTRAAL BELANG”
Zwarteweg 22 Den Haag
[Handtekening: J. v. Hessel]
[Handtekening: A. Heyting]
GOUDSWAARD-ROTTERDAM * Inhoud: De brief betreft een conflict over de vestiging van een aardappelhandelaar, de heer Koentjes uit de Bloemstraat in de Amsterdamse Jordaan. De Directeur van het Marktwezen in Amsterdam voert druk uit op de stichting "Centraal Belang" om Koentjes toe te laten als lid (een voorwaarde voor legale handel). De stichting weigert dit echter, met het argument dat de toewijzing door andere instanties (zoals de Groenten en Fruitcentrale) niet bindend is voor hun eigen criteria.
* Argumentatie: De stichting voert een protectionistisch beleid. Ze stellen dat de vestiging van Koentjes schadelijk is voor de reeds gevestigde kleine handelaren in de buurt ("omwonende kleinhandelaren"). De toon is formeel-ambtelijk, maar beslist; de stichting houdt vast aan haar eigen autonomie in het verlenen van bewijzen van inschrijving.
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in het Nederlands van voor de spellingwijziging van 1947 (gebruik van 'den', 'zoo', 'semie-openbare'). Er zit een spelfout in de onderwerpregel ("betrefd" in plaats van "betreft"). * Tijdsgewricht: De brief is gedateerd november 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland.
* Ordening van de economie: In deze periode werd de Nederlandse economie steeds strakker georganiseerd in 'bedrijfschappen' en stichtingen, deels voortvloeiend uit vooroorlogse ordeningsplannen en deels onder druk van de bezetter. Deze stichtingen fungeerden als poortwachters voor specifieke beroepsgroepen om "ongezonde concurrentie" tegen te gaan en de distributie te controleren.
* Bureaucratische spanning: Het document illustreert de spanning tussen lokale overheden (de gemeente Amsterdam/Marktwezen) en de landelijke sectororganisaties. Terwijl de gemeente kijkt naar de lokale situatie, hanteert "Centraal Belang" strikte eigen regels voor de hele branche.