Ambtelijk conceptschrijven / brief. 28 november 1940. [Linkerbovenhoek, rood:]
C 2417

[Linkerbovenhoek:]
Maatregelen inzake
appelenverkoop

[Rechtsboven:]
A'dam, 28/11 1940

[Midden:]
W. h. M.

[Tekst:]
Ten vervolge op mijn brief van 5 November jl. no. 5/165/1 M. heb ik de eer U te berichten, dat mij is gebleken, dat in afwijking van hetgeen daaromtrent in vorengenoemden brief is vermeld, het vervoer van appelen naar marktplaatsen e.d., noch ~~het te-koop-aanbieden van appelen~~ op de markten is verboden.

Marktkooplieden mogen appelen vervoeren van de centrale markt naar hun marktplaats, indien dit vervoer door een vervoersbewijs van de Ned. centr. v/h groenten & fruit is gedekt. Het was echter verboden om de appelen vanaf de marktplaats naar huis te brengen en den volgenden dag weer van huis naar de marktplaats; ~~omdat dit vervoer niet~~ hiervoor. Aangezien geen vervoersbewijs werd afgegeven ~~hiervoor werd uitgegeven~~. Een en ander geschiedde blijkbaar toch clandestien door een aantal marktkooplieden, waarover door andere kooplieden werd geklaagd.

Op de regeling inzake den appelenverkoop wordt toegezien door den Centralen Crisis Controle Dienst; ingevolge opdracht van eenige ambtenaren van den ~~controle~~ dienst werd door het Marktwezen ~~die op den~~ Zaterdag jl. den verkoop van appelen op de markt Albert Cuypstraat verboden, zoodat Maandag 25 November d. o. v. dezerzijds aan het marktpersoneel opdracht werd gegeven den verkoop van appelen op ten markten niet toe te staan. Deze opdracht heb ik echter weer ingetrokken, omdat * Inhoud: De tekst beschrijft een bureaucreati sche onduidelijkheid over de handel in appelen tijdens de vroege bezettingsjaren. Er ontstond verwarring of het verbod gold voor de verkoop zelf, of enkel voor het vervoer van onverkochte voorraad naar huis. Omdat er geen vervoersbewijzen bestonden voor de route "markt-naar-huis", ontstond er illegale (clandestiene) handel.
* Handhaving: De "Centralen Crisis Controle Dienst" (CCCD) greep in op de Albert Cuypmarkt, wat leidde tot een algemeen Amsterdams verbod op 25 november 1940. De schrijver van de brief (waarschijnlijk een marktmeester of gemeentesecretaris) geeft aan dit verbod weer te hebben ingetrokken.
* Taalgebruik: Formeel-ambtelijk Nederlands ("den", "U te berichten", "vorengenoemden"). De tekst toont het proces van beleidsvorming door de vele redactionele wijzigingen. * Historische context: November 1940 valt in de beginfase van de Duitse bezetting van Nederland. De schaarste begon merkbaar te worden, waardoor de overheid (en de bezetter) de distributie van levensmiddelen zoals groenten en fruit strakker ging reguleren via organen als de Nederlandse Groenten- en Fruitcentrale.
* Crisiscontrole: De CCCD was berucht om de strenge controle op prijsvorming en zwarte handel. Dit document illustreert de frictie tussen lokale marktmeesters, de centrale controlediensten en de kooplieden die probeerden te overleven binnen de complexe regels van het distributiestelsel.