Ambtelijk schrijven / Verslag (doorslag van een getypte brief). Na 5 november 1940 (gebaseerd op de tekstuele verwijzing naar een brief van die datum). Centrale, de heer Van 't Riet en hem op de hoogte gesteld van de tegenstrijdige opvattingen, welke blijkbaar bij de verschillende instanties, die bij de contrôle werkzaam zijn, omtrent de onderhavige aangelegenheid bestonden. Ik heb dezen directeur verzocht maatregelen te treffen, waardoor tegenstrijdige opdrachten van verschillende instanties van zijn dienst werden voorkomen. Tevens verzocht ik hem zoodanige maatregelen te nemen, dat de marktkooplieden en de venters ten deze niet ten achter zouden staan bij de winkeliers. Voornoemde directeur erkende de bezwaren, verbonden aan de bestaande regeling en zegde toe, deze zaak ernstig in zijn college te zullen bespreken. Als gevolg hiervan heeft de directeur der Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale mij heden telefonisch gemachtigd vervoersbewijzen te doen afgeven aan de marktkooplieden voor het vervoer van appelen van de marktplaats naar en van de opslagplaatsen. Dit vervoersbewijs kan ik namens de Centrale afgeven krachtens artikel 5 lid d van het Besluit van den Secretaris-Generaal, waarnemend Hoofd van het Departement van Landbouw en Visscherij van 31 October 1940.

De afgifte van deze vervoersbewijzen kan geschieden door het op elke markt dienstdoende marktpersoneel. Hierdoor zijn de moeilijkheden ten aanzien van de marktkooplieden uit den weg geruimd en kunnen zij dus vanaf heden ongehinderd appelen op hun marktplaatsen verkoopen.

De bovenstaande regeling kan niet worden toegepast op de vaste standplaatshouders, omdat deze op verspreide punten in de stad hun verkoopgelegenheid hebben, zoodat het ondoenlijk is hiervoor elken dag vervoersbewijzen te verstrekken. De overige verboden, genoemd in mijn brief van 5 November jl. blijven dan ook onverminderd van kracht. Ik heb de aandacht van den directeur der Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale speciaal gevestigd op de moeilijke omstandigheden, waarin de venters door het onderhavige verbod verkeeren, doch er bestaan bij de Centrale overwegende bezwaren om hieraan tegemoet te komen, omdat dan de geheele vervoers-contrôle op losse schroeven zou komen te staan.

Ten slotte deelde voornoemde directeur mij nog mede, dat het voor export benoodigde quantum appelen thans vrijwel bijeen is gebracht, zoodat hij goede hoop heeft, dat binnenkort het vervoersverbod voor appelen geheel zal kunnen worden opgeheven.

De Directeur, Dit document betreft een administratieve afwikkeling van transportbeperkingen tijdens het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De kern van het stuk is de versoepeling van het vervoersverbod voor appelen ten gunste van marktkooplieden, om hen op gelijke voet te plaatsen met reguliere winkeliers.

Opvallende punten in de tekst:
* Bureaucratische frictie: Er wordt melding gemaakt van "tegenstrijdige opdrachten" van verschillende controlerende instanties, wat wijst op opstartproblemen bij de nieuwe distributie- en controleorganen.
* Ongelijke behandeling: Er is een duidelijk onderscheid tussen drie groepen: winkeliers (die blijkbaar al meer vrijheid hadden), marktkooplieden (die nu vervoersbewijzen krijgen via het marktpersoneel) en venters/vaste standplaatshouders (voor wie de regeling nog niet geldt vanwege "practische bezwaren").
* Juridische grondslag: De bevoegdheid wordt ontleend aan een besluit van de Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij van 31 oktober 1940.
* Exportprioriteit: De laatste paragraaf onthult dat de beperkingen primair dienden om een "quantum appelen" voor export (zeer waarschijnlijk naar Duitsland) veilig te stellen. Pas als die quota gehaald zijn, kan het verbod voor de binnenlandse markt worden opgeheven. Het document dateert van kort na de instelling van de strenge distributie- en handelscontroles door de Duitse bezetter en de Nederlandse departementen in 1940. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF) was een van de 'Rijksbureaus' of centrale organen die toezicht hielden op de voedselvoorziening en de prijzen.

In deze fase van de oorlog werd de Nederlandse landbouwproductie direct aangestuurd om aan de behoeften van de Duitse oorlogseconomie te voldoen. Transportverboden waren een middel om de goederenstroom te kanaliseren en 'zwarte handel' tegen te gaan. De genoemde heer Van 't Riet was een functionaris binnen de NGF. Het document illustreert hoe de lokale overheid of een onderafdeling probeerde de economische belangen van kleine zelfstandigen (marktkooplieden) te behartigen binnen het knellende kader van de bezettingsregels.