Archiefdocument
Origineel
Maart 1940. No. 5/19/1 M. extra ten Th. Brown
Hoogste en laagste winkelprijzen der verschillende soorten groenten, fruit en aardappelen over de maand MAART 1940.
| Artikel | Eenheid | Kwal. | Winkelprijs Hoogste | Winkelprijs Laagste |
|---|---|---|---|---|
| Andijvie | struik | 1 | 14 | 10 |
| " | " | 2 | 10 | 5 |
| Gekookte bieten | K.G. | 1 | 12 | 10 |
| " | " | 2 | 10 | 7 |
| Brusselsch lof | " | 1 | 30 | 20 |
| " " | " | 2 | 28 | 14 |
| Komkommers | stuk | 1 | 25 | 15 |
| " | " | 2 | 15 | 10 |
| Bloemkool | " | 1 | 35 | 30 |
| " | " | 2 | 25 | 15 |
| Boerenkool | K.G. | 1 | 18 | 14 |
| " | " | 2 | 12 | 7 |
| Bruss. spruitkool | " | 1 | 36 | 32 |
| " " | " | 2 | 28 | 14 |
| Groene kool | stuk | 1 | 12 | 10 |
| " " | stuk | 2 | 10 | 8 |
| Roode " | K.G. | 1 | 14 | 12 |
| " " | " | 2 | 12 | 8 |
| Savoie " | " | 1 | 10 | 7 |
| " " | " | 2 | 7 | 5 |
| Koolrapen | " | 1 | 8 | 7 |
| " | " | 2 | 6 | 5 |
| Kropsla | krop | 1 | 20 | 15 |
| " | " | 2 | 15 | 12 |
| Raapstelen | bos | 1 | 12 | 10 |
| " | " | 2 | 6 | 5 |
| Radijs | " | 1 | 15 | 12 |
| " | " | 2 | 10 | 8 |
| Schorseneeren | K.G. | 1 | 20 | 16 |
| " | " | 2 | 16 | 12 |
| Spinazie | " | 1 | 60 | 44 |
| " | " | 2 | 50 | 32 |
| Tomaten | " | 1 | 60 | 50 |
| " | " | 2 | 50 | 40 |
| Uien | " | 1 | 10 | 7 |
| " | " | 2 | 7 | 5 |
| Wortelen | " | 1 | 18 | 12 |
| " | " | 2 | 7 | 6 |
| Aardappelen I | " | 1 | 7 | 6 |
| (Zeeuwsche eigenheimers e.d.) | " | 2 | 6 | 5 |
| Aardappelen II | " | 1 | 8 | 7 |
| (Z.bonten en blauwen) | " | 2 | 7 | 6 |
Enkele observaties:
* Er is een strikt onderscheid tussen kwaliteit 1 en kwaliteit 2, waarbij de prijs voor de tweede kwaliteit vaak aanzienlijk lager ligt (soms wel de helft, zoals bij spruitkool of wortelen).
* Spinazie en tomaten waren in deze periode de duurste producten (60 cent per kilo), wat duidt op beperkte beschikbaarheid of vroege teelt.
* Aardappelen waren het goedkoopst met prijzen tussen de 5 en 8 cent per kilogram.
* Het document vertoont de typische administratieve stijl van die tijd, met gebruik van de oude spelling ("Zeeuwsche", "Schorseneeren") en aanhalingstekens om herhalingen in de kolommen aan te duiden. Maart 1940 was een kritiek moment in de Nederlandse geschiedenis, vlak voor de Duitse inval op 10 mei 1940. Nederland bevond zich in een staat van mobilisatie. De overheid probeerde via dergelijke prijslijsten de markt te monitoren en prijsopdrijving of woekerprijzen te voorkomen.
De "Distributiewet 1939" was reeds van kracht, waardoor de overheid de bevoegdheid had om in te grijpen in de voedselvoorziening. Dergelijke overzichten werden waarschijnlijk opgesteld door of voor het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd (RBVO) of een lokale prijscontroledienst om de kosten van het levensonderhoud te bewaken. De handgeschreven naam rechtsboven suggereert dat dit een specifiek exemplaar was voor een dossier van een ambtenaar. Rijksbureau
Samenvatting
Dit document is een statistisch overzicht van de retailprijzen voor groenten en aardappelen in Nederland. De prijzen zijn hoogstwaarschijnlijk uitgedrukt in centen per eenheid (stuk, kilo, bos, etc.).
Enkele observaties:
* Er is een strikt onderscheid tussen kwaliteit 1 en kwaliteit 2, waarbij de prijs voor de tweede kwaliteit vaak aanzienlijk lager ligt (soms wel de helft, zoals bij spruitkool of wortelen).
* Spinazie en tomaten waren in deze periode de duurste producten (60 cent per kilo), wat duidt op beperkte beschikbaarheid of vroege teelt.
* Aardappelen waren het goedkoopst met prijzen tussen de 5 en 8 cent per kilogram.
* Het document vertoont de typische administratieve stijl van die tijd, met gebruik van de oude spelling ("Zeeuwsche", "Schorseneeren") en aanhalingstekens om herhalingen in de kolommen aan te duiden.
Historische Context
Maart 1940 was een kritiek moment in de Nederlandse geschiedenis, vlak voor de Duitse inval op 10 mei 1940. Nederland bevond zich in een staat van mobilisatie. De overheid probeerde via dergelijke prijslijsten de markt te monitoren en prijsopdrijving of woekerprijzen te voorkomen.
De "Distributiewet 1939" was reeds van kracht, waardoor de overheid de bevoegdheid had om in te grijpen in de voedselvoorziening. Dergelijke overzichten werden waarschijnlijk opgesteld door of voor het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd (RBVO) of een lokale prijscontroledienst om de kosten van het levensonderhoud te bewaken. De handgeschreven naam rechtsboven suggereert dat dit een specifiek exemplaar was voor een dossier van een ambtenaar.