23 april 1940 Marktwezen Amsterdam (VP/HG) [Briefhoofd]
MARKTWEZEN AMSTERDAM
VP/HG.
TELEFOONNUMMER 85151
No. 5/24/1 M.
AMSTERDAM (W.) 23 April 1940.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

[Adressering]
AAN den Heer Directeur van Markten en Beurzen, Raadhuis, R O T T E R D A M .

[Inhoud - getypt met handgeschreven aanvullingen]
In verband met het bezoek dat de heer Broerse van mijn dienst op 20 dezer aan de groente- en fruitmarkt Noordplein ten Uwent bracht, interesseert ons nog te weten, hoeveel ongeveer de aanvoer per jaar van groente en fruit op die markt bedraagt (zooveel mogelijk gespecificeerd). De aanvoer per schip wordt niet bedoeld, voor zoover deze niet [handgeschreven invoeging:]

ter de markt wordt verkocht. Het gaat n.l. om de vraag of in Rotterdam veel handel buiten de markt om wordt verkocht, z.g. leuren. Mocht U mij hierover nog andere gegevens omtrent den omvang van het "leuren" kunnen verschaffen, dan zou mij zulks zeer aangenaam zijn.

Voor de ten deze door U te nemen moeite, betuig ik U bij voorbaat mijn dank.

De Directeur,
[handtekening/paraf]

[Marginale notitie links]
23/4/40 [paraf]

[Voetnoot]
A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526. De kern van dit document is een informatieverzoek tussen twee gemeentelijke marktdiensten. Hoewel de brief begint als een algemene vraag naar aanvoerstatistieken van de markt op het Noordplein (Rotterdam), onthult de handgeschreven toevoeging de werkelijke interesse van de Amsterdamse directeur: het fenomeen 'leuren'.

Leuren (straathandel buiten de officiële markt om) was een doorn in het oog van marktmeesters omdat het de reguliere marktwerking en de controle op kwaliteit en belastingen kon ondermijnen. De Amsterdamse dienst probeert blijkbaar de omvang van deze informele handel in Rotterdam in kaart te brengen, mogelijk om eigen beleid te toetsen of aan te scherpen.

Opvallend is de vermenging van formele getypte tekst en de meer informele of nader gespecificeerde handgeschreven toevoeging, wat duidt op een snelle afhandeling of een persoonlijke nuancering van de directeur zelf. De datum van de brief, 23 april 1940, is historisch zeer relevant. Het is minder dan drie weken voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940) en het daaropvolgende bombardement op Rotterdam (14 mei 1940), waarbij ook het stadhuis (het adres van de ontvanger) en de omliggende wijken zwaar getroffen zouden worden.

De brief getuigt van de normale administratieve gang van zaken in Nederland tijdens de periode van de 'Mobilisatie' en de 'Schemeroorlog'. Terwijl de oorlogsdreiging groot was, hielden ambtenaren zich nog volop bezig met de regulering van de handel in groente en fruit.

De locatie van de afzender, Jan van Galenstraat 14, is het adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam (tegenwoordig het Food Center Amsterdam), die in 1934 waren geopend. De brief toont de samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de twee grootste steden van Nederland op het gebied van voedseldistributie. Marktwezen Stadhuis