Officiële brief / kennisgeving. 10 augustus 1940. De Directeur van het Marktwezen. Den Heer J. Waterman, Retiefstraat 50 II, Amsterdam-Oost (Wijk 20). MARKTWEZEN AMSTERDAM HG.

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 25/153/10 M.
BIJLAGE __
ONDERWERP :

AMSTERDAM (W.) 10 Augustus 1940.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer J.Waterman,
Retiefstraat 50 II,
Amsterdam-Oost.
Wijk 20.

Op grond van het feit, dat U geen geregeld gebruik van de U verleende voorkeurskaart voor de markt Albert Cuypstraat heeft gemaakt, behoort de inschrij-ving op de sollicitantenlijst voor bovengenoemde markt, ingevolge artikel 10 van het Reglement op de Markten, te worden geschrapt.

Alvorens hiertoe te besluiten roep ik U op om op 14 Aug.a.s. om 0 uur v.m. te komen bij den In-specteur van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.

De Directeur,

[Onleesbare paraaf boven "verzonden" in de kop]

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526. De brief is een formele mededeling van de dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam aan een marktkoopman of sollicitant, de heer J. Waterman. De kern van de boodschap is het voornemen om de heer Waterman van de sollicitantenlijst voor de Albert Cuypmarkt te schrappen.

• Juridische grondslag: Er wordt verwezen naar artikel 10 van het "Reglement op de Markten". De reden voor de sanctie is dat de geadresseerde niet regelmatig gebruik heeft gemaakt van zijn "voorkeurskaart".
• Procedure: Voordat het besluit definitief wordt, krijgt de betrokkene de gelegenheid om gehoord te worden door een inspecteur op de Jan van Galenstraat.
• Opvallend detail: Het tijdstip "0 uur v.m." voor de afspraak is merkwaardig. In administratieve termen kan dit duiden op een nader te bepalen tijdstip, een standaardinvulling of mogelijk een typefout.
• Toon: De toon is strikt zakelijk, bureaucratisch en dwingend, kenmerkend voor overheidscommunicatie uit die periode. De datum van deze brief, 10 augustus 1940, is historisch zeer relevant. Nederland was op dat moment drie maanden bezet door nazi-Duitsland.

Hoewel de brief op het oog een puur administratieve kwestie betreft over marktreglementen, krijgt de inhoud extra gewicht door de identiteit en woonplaats van de ontvanger. De heer J. Waterman woonde in de Retiefstraat in de Transvaalbuurt. Dit was een buurt in Amsterdam-Oost met een zeer hoge concentratie Joodse bewoners. De achternaam "Waterman" is bovendien een veelvoorkomende Joodse naam in Amsterdam.

In de loop van 1940 en 1941 begonnen de Duitse bezetter en de meewerkende Nederlandse overheden met het stelselmatig uitsluiten van Joodse burgers uit het openbare en economische leven. Het intrekken van vergunningen of het schrappen van voorkeursrechten op markten (zoals de Albert Cuypmarkt, die midden in de De Pijp lag, een andere wijk met veel Joodse bewoners) was een methode die vaak werd ingezet om Joodse ondernemers hun middelen van bestaan te ontnemen. Hoewel de brief de formele regels aanhaalt, kan dit een vroeg voorbeeld zijn van de toenemende druk op Joodse Amsterdammers binnen het ambtelijke apparaat tijdens de bezetting. J. Waterman Gemeente Amsterdam Marktwezen