Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). 8 augustus 1940. J. Jansen, Sloterdijkstraat 13, Amsterdam C. Nº 25/156/M. 1940 10/8
A.dam. 8 Aug: 1940
m: Thop [?]
Weled: Heer,
Ondergetekende, houder van
voorkeurskaart nr: 475 van dag-
markt Alb: Cuypstr: verzoekt
hiermede beleefd, of zijn zoon
Johannes Jansen. Geb: 17 Juni
1922. in plaats van zijn vrouw
zal mogen helpen. Hopende
een gunstig antwoord van
Ued: te mogen ontvangen
teeken ik Hoogachtend
J. Jansen
Sloterdijkstr: 13. I
A. dam. C.
[Blauw potloodmerk onderaan]:
Mb / P * Inhoud: De heer J. Jansen schrijft een beleefd verzoek aan een overheidsinstantie (waarschijnlijk de Marktmeester of de afdeling Marktzaken van de gemeente Amsterdam). Hij bezit een 'voorkeurskaart' (vergunning) voor een staanplaats op de dagmarkt in de Albert Cuypstraat. Hij vraagt toestemming om zijn achttienjarige zoon, Johannes Jansen, hem te laten helpen in plaats van zijn echtgenote, die blijkbaar tot dan toe de geregistreerde helper was.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is zeer formeel en eerbiedig ("Weled: Heer", "verzoekt hiermede beleefd", "Ued:" [Uw Edelachtbare/Edelgestrenge]). Dit was de standaard voor correspondentie met de overheid in die tijd.
* Staat van het document: Het handschrift is duidelijk en goed leesbaar (Latijns schrift). De administratieve aantekeningen bovenaan duiden op de verwerking door de betreffende instantie. De datum "10/8" naast het dossiernummer suggereert de datum van ontvangst of behandeling, twee dagen na het schrijven. * Historische context: De brief is gedateerd op 8 augustus 1940. Dit is slechts drie maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de brief een alledaags administratief verzoek lijkt, vond dit plaats in een periode waarin de regels en controles door de bezetter en het Nederlandse ambtenarenapparaat steeds strenger werden.
* Sociaal-economische context: De Albert Cuypmarkt was (en is) een van de belangrijkste markten van Amsterdam. Het bezit van een 'voorkeurskaart' was essentieel voor het levensonderhoud van een koopman. Het feit dat hij officieel toestemming moet vragen om zijn eigen zoon te laten helpen, getuigt van de strikte regulering van de markthandel in die tijd.
* Persoonlijke context: Johannes Jansen, de zoon, was op dat moment net 18 jaar oud. De reden voor de vervanging van de vrouw wordt niet genoemd, maar dergelijke wijzigingen waren gebruikelijk bij ziekte of veranderde gezinsomstandigheden. De Sloterdijkstraat bevond zich in de Zeeheldenbuurt (Amsterdam-West). J. Jansen Gemeente Amsterdam