Brief (handgeschreven) 12 augustus 1940 W.A. van Komen, handelaar in haring en zuurwaren Dr. A. v.d. Laan, Directeur van het Marktwezen te Amsterdam № 25/157/1 M. 1940 25/8

W.A. van Komen
Haring EN zuurwaren
Ten Katestraat 15 III
Amsterdam (w)

Amsterdam 12 Augustus 1940

Den weledelen zeergeleerde Heer
dr. A. v. d. Laan
Directeur v.h. Marktwezen
te Amsterdam.

Mijnheer,

Vanwege de zeer bijzondere omstandig-
heden heb ik op het oogenblik geen handel
waarmee ik op de markt kan staan.
Daarom verzoek ik U door deze vriendelijk
mij te willen ontslaan van mijn verplichting
om twee keer per week mijn plaats in te
nemen in de Albert Cuypstraat, met
behoud van het recht op mijn plaats.
En te kunnen staan dan wanneer ik
handel heb.

Bij voorbaat mijn vriendelijke dank.
Teeken ik Hoogachtend
W.A.v. Komen De brief is geschreven in een formele, beleefde toon, passend bij de tijd en de hiërarchische verhouding tussen een marktkoopman en de directeur van het Marktwezen. De schrijver hanteert de archaïsche spelling (zoals "oogenblik" en "teeken ik").

De kern van de brief is een verzoek om dispensatie. De marktkoopman, gevestigd aan de Ten Katestraat, heeft een vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt. Volgens de toenmalige marktverordening was men verplicht een minimum aantal dagen aanwezig te zijn om het recht op de standplaats te behouden. Van Komen vraagt om ontheffing van deze plicht ("mij te willen ontslaan van mijn verplichting om twee keer per week mijn plaats in te nemen") omdat hij geen voorraad ("handel") heeft. Cruciaal is zijn toevoeging dat hij wel zijn rechten op de plek wil behouden voor wanneer hij weer over goederen beschikt. Het document dateert van augustus 1940, slechts drie maanden na de Nederlandse capitulatie en het begin van de Duitse bezetting. De "zeer bijzondere omstandigheden" waar de schrijver naar verwijst, duiden direct op de gevolgen van de oorlog.

Door de oorlogssituatie raakten de handelsstromen ontregeld. Voor een handelaar in haring en zuurwaren (vaak geïmporteerde producten of producten die afhankelijk waren van de visserij op de Noordzee, die nu oorlogsgebied was) betekende dit acute schaarste. Veel marktkooplui kwamen in de problemen omdat zij hun standplaats niet konden vullen, terwijl de marktmeesters streng toezagen op de bezettingsgraad. Dit type verzoekschriften kwam in de vroege oorlogsjaren veelvuldig voor bij het Amsterdamse Marktwezen, als gevolg van de beginnende distributie en schaarste aan goederen. A. v. d. Laan A. v.d. Laan W.A. van Komen Marktwezen