Getypte brief (vermoedelijk een doorslag of officiële kopie). 26 september 1940. [Bovenaan handgeschreven in cursief:]
extra

[Rechtsboven:]
VP/HG.

den Heer A.Groonheim,
Stuyvesantstraat 9 hs,
Amsterdam-West.

Wijk 26B.

25/167/2 M. 26 September 1940.

Naar aanleiding van Uw verzoek om vrijstelling van betaling van marktgeld tijdens de periode, dat U niet met textielgoederen op de markt mocht staan deel ik U mede, dat dit verzoek wordt afgewezen. De gevolgen van de maatregelen, welke in verband met de tijdsomstandigheden noodig zijn, moeten door de burgers individueel worden gedragen.

                                                                                       De Directeur, De brief is een formele afwijzing van een administratief verzoek. De ontvanger, de heer Groonheim, heeft verzocht om vrijstelling van het betalen van marktgeld (staangeld voor marktkooplieden) over een periode waarin hij zijn handel in textiel niet mocht uitoefenen. De afzender, waarschijnlijk de directeur van de gemeentelijke Marktdienst, wijst dit verzoek resoluut af.

De tekst is typerend voor een kille, bureaucratische houding. Vooral de slotzin is kenmerkend voor het overheidsoptreden in deze periode: de verantwoordelijkheid voor de financiële schade als gevolg van overheidsmaatregelen wordt volledig bij de individuele burger gelegd. De datum van de brief, september 1940, plaatst het document in de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland. De "tijdsomstandigheden" waarnaar wordt verwezen, zijn een eufemisme voor de oorlogssituatie en de economische beperkingen die door de bezetter en de Nederlandse overheid werden opgelegd.

In juni 1940 was de textieldistributie ingevoerd, wat de handel voor textielkooplieden bemoeilijkte of onmogelijk maakte. Hoewel de grootschalige verwijdering van Joodse kooplieden van de markten pas in 1941 echt op gang kwam, werden zij al vroeg geconfronteerd met beperkingen. De achternaam 'Groonheim' (vaak gespeld als Groenheim) komt veel voor binnen de Joodse gemeenschap in Amsterdam. Dit document illustreert hoe de gemeentelijke instanties in de eerste oorlogsmaanden vasthielden aan strikte regels en geen enkele financiële tegemoetkoming boden aan burgers die door de oorlogssituatie hun inkomsten verloren. A. Groonheim