Officiële waarschuwingsbrief / kennisgeving van straf. 20 november 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen). Extra HG.

den Heer A. van Velzen,
Jodenbreestraat 19 II,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

25/234/21 M. 20 November 1940.

Mij is gerapporteerd, dat U op Vrijdag 15 November jl. de markt aan de Albert Cuypstraat andermaal niet op het voorgeschreven tijdstip met Uw goederen had verlaten.

In verband met dit feit bericht ik U, dat ik U, overeenkomstig het bepaalde in artikel 39 lid 1 van het Reglement op de Markten, voorwaardelijk heb gestraft met ontneming van het recht om op de markten hier ter stede een plaats in te nemen en wel voor den tijd van één dag. Deze straf zal ten uitvoer worden gelegd, indien U zich binnen één jaar na dato dezes andermaal aan een laakbare handeling op een der markten hier ter stede schuldig maakt, onverminderd de straf, die alsdan op het nieuwe feit zal worden gesteld.

De Directeur, De brief is een officiële berisping aan een marktkoopman, de heer A. van Velzen. De kern van de zaak is een overtreding van de marktregels: hij heeft op vrijdag 15 november 1940 zijn kraam/goederen niet op tijd verwijderd van de Albert Cuypmarkt. Omdat dit blijkbaar niet de eerste keer was ("andermaal"), wordt er een straf opgelegd.

De straf is gebaseerd op Artikel 39, lid 1 van het Reglement op de Markten en houdt in dat hij voor één dag zijn recht op een standplaats verliest. Deze straf is echter voorwaardelijk met een proeftijd van één jaar. De nadruk op het woord "voorwaardelijk" (onderstreept in het origineel) dient om de ernst van de waarschuwing te onderstrepen: bij een volgende overtreding binnen een jaar wordt de schorsing daadwerkelijk uitgevoerd, bovenop de straf voor de nieuwe overtreding. Dit document stamt uit november 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de brief een puur administratieve en civiele toon heeft betreffende marktverordeningen, is de context van die tijd van belang. De geadresseerde woonde in de Jodenbreestraat, in het hart van de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam.

In deze periode begonnen de bezettingsautoriteiten en het collaborerende stadsbestuur de regels voor Joodse burgers en ondernemers steeds strikter aan te scherpen. Hoewel dit specifiek een reguliere handhaving van marktregels lijkt, illustreert het de bureaucratische controle op het dagelijks leven en de handel tijdens de bezettingsjaren. Het laat zien hoe de gemeentelijke diensten hun werkzaamheden voortzetten onder de nieuwe omstandigheden. A. van Velzen Marktwezen