A. van Velzen

Ambtelijk advies / memo

Het document is een kort, zakelijk advies van een ambtenaar aan de Inspecteur van het Marktwezen. De kern van het schrijven is de beoordeling van een verzoek van een marktkoopman, A. van Velzen, die werkzaam is op plaats ("pl") 251 van waarschijnlijk de Albert Cuypmarkt (afgekort als "Alb."). Van Velzen wenst zijn zoon Izaak (geboren op 31 mei 1925) als assistent aan te stellen. De adviserend ambtenaar wijst dit verzoek echter resoluut af. De reden die hiervoor wordt opgegeven is de leeftijd van de jongen; in november 1939 is Izaak circa 14,5 jaar oud, wat door de ambtenaar als "zeer jeugdig" wordt bestempeld. Het woord "niet" is in de tekst onderstreept om de negatieve strekking van het advies te benadrukken.

Ambtelijk advies / interne correspondentie.

* **Inhoud:** Het document betreft een negatief advies over een verzoek van standwerker A. van Velzen. Hij wenste zijn standplaats (nummer 251 op de Albert Cuypmarkt, aangeduid als "A.C.") voortaan te exploiteren in compagnonschap (vennootschap) met zijn neef Philip van Velzen. * **Kern van de afwijzing:** De afdeling Marktwezen (M.W.) hanteerde het strikte beleid dat er geen vergunningen voor compagnonschappen werden verleend. Marktvergunningen waren strikt persoonsgebonden. * **Persoonsgegevens:** Philip van Velzen wordt vermeld met zijn geboortedatum (23-12-1915) en het feit dat hij reeds beschikte over een eigen ventvergunning voor de handel in fruit.

Doorslag van een getypte brief (doorslagkopie op dun doorschijnend papier).

* **Inhoud:** De directeur van een Amsterdamse gemeentelijke dienst wijst een verzoek van de heer A. van Velzen af. Bovendien krijgt Van Velzen een officiële waarschuwing omdat hij zich zonder toestemming heeft laten helpen op zijn marktplaats. * **Toon:** De toon is formeel, kortaf en streng ("waarschuw U hierbij nadrukkelijk"). Er wordt direct verwezen naar een overtreding van de geldende regels voor marktkooplui. * **Administratieve context:** Het kenmerk "25/143/2 M." duidt op een dossiernummer. "Wijk 2" geeft het stadsdeel aan waar de geadresseerde woonde of zijn marktplaats had. De afkorting "vP/HG." zijn waarschijnlijk de initialen van de opsteller en de typist(e).

Getypte doorslag van een officiële brief.

De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat de heer Van Velzen op 23 juli 1940 had ingediend. Uit de context van de tekst valt op te maken dat het verzoek waarschijnlijk betrekking had op het verkrijgen van assistentie (hulp) bij zijn werkzaamheden op de markt. De toon van de brief is autoritair en vermanend. De directeur stelt vast dat de geadresseerde al eigenmachtig heeft gehandeld door zich te laten bijstaan zonder de vereiste officiële toestemming. De brief fungeert als een officiële waarschuwing ("Ik waarschuw U hierbij nadrukkelijk") om herhaling te voorkomen. Dit duidt op een streng handhavingsbeleid ten aanzien van marktvergunningen en de bijbehorende reglementen in die tijd.

Ambtelijke brief/begeleidend schrijven

Deze brief dient als formele begeleiding voor de administratieve afhandeling van een huurovereenkomst. De directeur van de betreffende dienst stuurt een contract in tweevoud (in duplo) naar de wethouder. **Belangrijke elementen:** * **Huurder:** Het contract staat op naam van een zekere A. van Velzen. * **Object:** Het betreft pakhuisafdeling no. E 6, gelegen op het terrein van de Centrale Markt. * **Bureaucratisch proces:** De wethouder fungeert hier als tussenpersoon die de handtekening van de burgemeester moet faciliteren. Pas na deze officiële bekrachtiging kan de afzender overgaan tot de definitieve registratie van het contract. * **Annotaties:** De handgeschreven opmerking "Verzonden 30/12" suggereert dat de administratieve verwerking twee dagen na het opstellen van de brief plaatsvond.

Getypte brief (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** Het document is een formeel begeleidend schrijven bij een huurcontract in tweevoud (duplo). Het betreft de verhuur van een specifieke pakhuisruimte (sectie E 6) op de Centrale Markt aan een persoon genaamd A. van Velzen. * **Proces:** De directeur van de markt verzoekt de Wethouder voor de Levensmiddelen om ervoor te zorgen dat de Burgemeester het contract ondertekent. Na ondertekening moet het stuk terug naar de directeur voor de definitieve registratie. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is uiterst formeel en hoffelijk ("heb ik de eer", "Ik moge U beleefd verzoeken"), passend bij de ambtelijke correspondentie van die tijd. Er wordt gebruikgemaakt van de oude spelling (bijv. "onderteekening", "retourneeren").

Getypte brief (doorslag of kopie).

Deze ambtelijke brief betreft een administratieve afhandeling van een huurcontract. De directeur van de Centrale Markt stuurt een contract in tweevoud (duplo) naar de wethouder voor Levensmiddelen. Het contract staat op naam van een zekere A. van Velzen en betreft het huren van een specifieke sectie in een pakhuis (no. E 6) op het terrein van de Centrale Markt. De directeur verzoekt de wethouder om ervoor te zorgen dat de burgemeester het contract ondertekent. Zodra dit is gebeurd, moet het document worden teruggestuurd zodat de marktadministratie de officiële registratie kan voltooien. De toon is formeel en beleefd ("heb ik de eer", "Ik moge U beleefd verzoeken").

Document

Dit document betreft een officiële disciplinaire maatregel tegen de heer A. van Velzen, een marktkoopman. De aanleiding is een overtreding van het marktreglement op de Albert Cuypmarkt op 15 november 1940: hij had de markt niet op de voorgeschreven tijd verlaten. Omdat dit blijkbaar vaker was gebeurd ("andermaal"), wordt er een sanctie opgelegd. De straf bestaat uit de ontneming van het recht om op de Amsterdamse markten te staan voor de duur van één dag. De straf is echter voorwaardelijk met een proeftijd van één jaar. Indien de ontvanger binnen die tijd opnieuw een overtreding begaat, wordt de straf alsnog uitgevoerd, bovenop de straf voor de nieuwe overtreding.

Officiële waarschuwingsbrief / kennisgeving van straf.

De brief is een officiële berisping aan een marktkoopman, de heer A. van Velzen. De kern van de zaak is een overtreding van de marktregels: hij heeft op vrijdag 15 november 1940 zijn kraam/goederen niet op tijd verwijderd van de Albert Cuypmarkt. Omdat dit blijkbaar niet de eerste keer was ("andermaal"), wordt er een straf opgelegd. De straf is gebaseerd op Artikel 39, lid 1 van het Reglement op de Markten en houdt in dat hij voor één dag zijn recht op een standplaats verliest. Deze straf is echter **voorwaardelijk** met een proeftijd van één jaar. De nadruk op het woord "voorwaardelijk" (onderstreept in het origineel) dient om de ernst van de waarschuwing te onderstrepen: bij een volgende overtreding binnen een jaar wordt de schorsing daadwerkelijk uitgevoerd, bovenop de straf voor de nieuwe overtreding.

Inspectierapport (Rapport) van de afdeling Marktwezen.

Het document is een formeel rapport van een marktmeester of controleur aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. Het beschrijft vier overtredingen die zijn geconstateerd tijdens een controlebeurt op de middag van 1 augustus 1940. De geconstateerde overtredingen vallen uiteen in drie categorieën: 1. **Onbevoegdheid/Afwezigheid:** Vergunninghouders die zelf niet aanwezig zijn of het werk overlaten aan onbevoegden (zoals minderjarige kinderen of niet-geregistreerde compagnons). 2. **Ongeoorloofde samenwerking:** Het aangaan van een 'compagnonschap' zonder de vereiste schriftelijke toestemming van de afdeling Marktwezen (M.W.). 3. **Ruimtelijke overtreding:** Het te ver buiten de vastgestelde grens (voorrooilijn) plaatsen van de marktkraam of uitstalling. De kanttekeningen van de supervisor ('D') tonen een streng handhavingsbeleid: er worden laatste waarschuwingen uitgedeeld en er wordt gedreigd met een verbod op uitpakken (handelsverbod) bij een volgende overtreding.

Administratief register (strafregister marktoezicht/politie).

Dit document is een pagina uit een register waarin overtredingen van marktkooplieden in Amsterdam werden bijgehouden. Elke vermelding begint met een plaatsnummer (**pl.**), de naam van de betrokkene, diens adres en soms de geboortedatum. De genoteerde vergrijpen zijn van huishoudelijke aard met betrekking tot de marktorde: * Het niet tijdig verlaten van de marktplaats. * Het innemen van een te grote verkoopruimte. * Vervuiling van de marktplaats. * Het overtreden van de regel dat men persoonlijk aanwezig moet zijn (zich niet laten vervangen). De strafmaat varieert van een eerste waarschuwing tot voorwaardelijke schorsingen en daadwerkelijke uitsluiting van de markt voor enkele dagen. De rode nummers (bijv. 25/240/7) en de paraaf 'WG' met datum '29/11/40' duiden op de administratieve afhandeling door de dienst Marktwezen of de politie.

Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekening.

* **Inhoud:** De brief betreft een officiële aanzegging van een strafmaatregel tegen een marktkramer. De ontvanger, de heer Van Velzen, heeft op zaterdag 23 november 1940 de Albert Cuypmarkt niet op tijd verlaten. * **Juridische consequentie:** Omdat hij al een voorwaardelijke straf had uitstaan (vanwege een eerdere overtreding gemeld op 20 november), wordt deze nu omgezet in een onvoorwaardelijke straf. Daarnaast krijgt hij een nieuwe straf voor de huidige overtreding. * **Straf:** De heer Van Velzen krijgt een marktverbod ("ontneming van het recht om op de markten hier ter stede een plaats in te nemen") voor de duur van twee dagen: dinsdag 3 en woensdag 4 december 1940. * **Stijl:** Formeel, ambtelijk Nederlands ("jl." voor jongstleden, "a.s." voor aanstaande, "ter stede").

Handgeschreven ambtelijk rapport/proces-verbaal.

Het document is een dagelijks rapport van een marktinspecteur die toezicht houdt op de "marktontruiming". In de herfst van 1940 gold er een strikte regelgeving over hoe laat de kramen leeg en de koopwaar ingepakt moest zijn. Vier kooplieden worden bij naam genoemd: 1. **A. Groenteman** (Plaatsnummer 117): Zijn assistent was nog vis aan het schoonmaken na het sluitingsuur. 2. **Th. Boeke** (Plaatsnummer 135): Was nog mosselen aan het afleveren in plaats van in te pakken. 3. **A. Polak** (Plaatsnummer 159): Had de waar nog niet ingepakt. 4. **A. van Velzen** (Plaatsnummer 247): Was nog niet ingepakt en leverde nog fruit af. De administratieve verwerking toont aan dat voor de meeste kooplieden een "1e melding" (eerste waarschuwing) werd geregistreerd. De aantekening onderaan suggereert een strengere straf voor een herhaalde overtreding: een schorsing van twee dagen, waarvan één dag voorwaardelijk.

Zakelijke correspondentie (brief).

* **Inhoud:** De firma F.J. Beugel & Zn's reageert op een verzoek van de Directie van het Marktwezen. De schrijver verklaart geen tegoeden te beheren voor A. van Velzen en de heren Cosman. Wat betreft de firma's Walg en D. Appelboom, erkent Beugel dat er schulden zijn die voldaan zullen worden zodra de liquidatie van die bedrijven is afgerond. * **Administratieve sporen:** Het document bevat diverse administratieve aantekeningen die duiden op verwerking door de ontvangende instantie. Er staan vinkjes bij de namen van Walg en Appelboom. De handgeschreven bedragen (108.34, 41.61 en 66.67) boven deze namen refereren waarschijnlijk aan de exacte guldensbedragen van de uitstaande schulden. De aantekening "aanget. 4/10-'42" wijst op een registratie of verwerking op 4 oktober 1942. * **Bedrijfsvoering:** Het briefpapier toont een gevestigde fruithandel gevestigd in de Centrale Markthallen in Amsterdam, met uitgebreide bereikbaarheid (meerdere telefoonnummers voor na sluitingstijd).

Administratieve lijst/bijlage bij een ambtelijke brief.

Het document is een overzicht van de administratieve afhandeling van marktzaken tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De lijst bevat namen van grossiers die actief waren op de Amsterdamse markten (vermoedelijk de Centrale Markthallen). Kenmerkend zijn de volgende aspecten: 1. **Joodse ondernemers:** De namen op de lijst (zoals Meentz, Blik, Walg, Krant, Cosman, Moffie, Schelvis, Posener) wijzen erop dat dit nagenoeg allemaal Joodse ondernemers zijn. 2. **Treuhänder:** Dit is de meest kritieke kolom. Een *Treuhänder* was een door de Duitse bezetter aangestelde beheerder die de leiding van Joodse bedrijven overnam in het kader van de "arisering". Het doel was om Joodse eigenaren uit hun bedrijf te zetten en de bezittingen uiteindelijk te onteigenen of te liquideren. 3. **Huurcontracten:** De meeste contracten lopen af op 31-12-1942, wat aangeeft dat de gemeente Amsterdam op dat moment de administratie van deze "onder beheer gestelde" zaken nauwgezet bijhield.

Getypte lijst op papier.

* **Inhoud:** De lijst bevat 28 namen van mannen (gebaseerd op de initialen en de aard van het beroep in die tijd). * **Structuur:** De lijst is globaal alfabetisch gesorteerd op achternaam. Achter de namen staan getallen die gelezen moeten worden als geboortedata (dag, maand en de laatste twee cijfers van het jaartal, variërend van 1878 tot 1901). * **Punctie en Typografie:** De interpunctie in de datums is inconsistent (punten, komma’s, apostroffen, koppeltekens en dubbele punten worden door elkaar gebruikt). Opvallend is het gebruik van de letter 'o' in plaats van het cijfer '0' bij de jaartallen '8o' (Koopman) en '1o' (de Rood). * **Beroepsgroep:** "Lompenventers" (ook wel voddenmannen genoemd) verzamelden en verhandelden oude kleding, textiel en metalen. Dit was in de 19e en vroege 20e eeuw een beroep dat veelvuldig werd uitgeoefend door het joodse proletariaat in Amsterdam.

Getypte administratieve lijst met handgeschreven annotaties.

* **Inhoud:** Het document is een register van personen die werkzaam waren als 'lompenventer' (handelaar in oude kleding en textiel). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam. Elke regel bevat: 1. Een handgeschreven referentie- of dossiernummer (bv. 19/155). 2. Initialen en achternaam. 3. Een datum in het formaat Dag. Maand'Jaar (bv. 11.10'78 voor 11 oktober 1878). 4. Een handgeschreven 'X', wat duidt op een controle of verificatie van de vermelding. * **Demografie:** Veel van de vermelde namen (zoals Polak, Goudsmit, Koopman, Waterman) wijzen op een sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in dit beroep.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven:] *Extra* VP/HG. den Heer A. van Velzen, Jodenbreestraat 19 II, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 2. 25/143/2 M. 9 Augustus 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 23 Juli jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek niet voor inwilliging in aanmerking kan komen. Mij is gerapporteerd, dat U zich bereids, zonder mijn toestemming, op Uw marktplaats heeft laten bi...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, midden boven:] *Verzonden 9/8* [Handgeschreven, rechtsboven:] *M. de Waal* [?] [Getypt, rechtsboven:] vP/HG. den Heer A. van Velzen, Jodenbreestraat 19 II, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 2. 25/143/2 M. 9 Augustus 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 23 Juli jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek niet voor inwilliging in aanmerking kan komen. Mij i...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve doorslag of kopie van een aanmaning. * **Datum:** 12 juni 1941. * **Kenmerken:** Getypte tekst op grijs papier met handgeschreven aantekeningen in blauwe inkt. * **Referentienummer:** 25/64/5 M. * **Betrokken personen/locaties:** De heer A. v. Velzen (Jodenbreestraat 19 II, Amsterdam); Albert Cuypstraat.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 8 juli 1940. * **Plaats:** Amsterdam. * **Afzender:** J. van Velzen, woonachtig aan de J.J. Cremerstraat 54 II te Amsterdam. * **Ontvanger:** Den Heer Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Kenmerk (stempel):** No 25/126/1 M. 1940 (met handgeschreven datum 9/7).

# TRANSCRIPTIE *Extra* HG. den Heer A. van Velzen, Jodenbreestraat 19 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. 25/234/21 M. 20 November 1940. Mij is gerapporteerd, dat U op Vrijdag 15 November jl. de markt aan de Albert Cuypstraat andermaal niet op het voorgeschreven tijdstip met Uw goederen had verlaten. In verband met dit feit bericht ik U, dat ik U, overeenkomstig het bepaalde in artikel 3...