Proces-verbaal / Rapport van ordeverstoring. 10 oktober 1940 (gebeurtenis op 9 oktober 1940). 27/94/2
3
17/10/40
AR

Rapport No 27/94/1 M. 1940 16/10

Op Woensdag, 9 October heeft de V.K.K. No 383 Aly Andriesse bij plaatsaanwijzing Ten Katestraat de goede orde verstoord. Ten aan-hooren van het publiek, voegde hij mij het na-volgende toe:

• Ik neem geen genoegen met de aangewezen plaats.
• ik wil hier staan (verschil van één plaats) daar heb ik recht op, hier gebeuren dingen die niet in orde zijn, ik zal deze knoeierij met het vele onrecht in kennis stellen.

Daarna nam hij een valstal, die hij triomfantelijk, demonstratief op de door hem be-geerde plaats neerzette. Op mijn last heeft de stal-lingshouder deze stal neergezet op de plaats die ik had toegewezen. Daarna wond Andriesse zich op en trachtte hij het publiek op zijn hand te krijgen. Even later kwamen twee personen die mij toevoegden: „Mijnheer u had dien.... vent van de markt moeten gooijen”. Andriesse is eenige tijd daarna op het marktkantoor komen klagen om een en ander te stellen. Hij en ook andere losseplaatshouders die dagelijks staan, krijgen op Zaterdag achter op de markt, of in ’t geheel geen plaats toegewezen. Dat was n.l. een schreeuwend on-recht. Toen ik hem deze situatie had uiteengezet, erkende hij dat, onwetenheid hem parten had gespeeld, en hij nu overtuigd is, dat de betrokken ambtenaar geen schuld heeft. Hoewel ik hem ernstig heb onderhouden, verzoek ik genoemden Andriesse wegens het verstoren van de orde op de markt twee dagen voorwaardelijk het recht te ontne-men voor een plaats op de markt.

16-10-40 Amsterdam, 10 October ’40
(handtekening)

In verband met het bovenstaande stel ik u voor Andriesse twee dagen voorwaardelijk het recht te ontzeggen van een plaats op de markt. (handtekening) Het document is een ambtelijk rapport betreffende een incident op de markt in de Ten Katestraat in Amsterdam. De kern van het conflict draait om de toewijzing van een staanplaats. De koopman, Aly Andriesse, is ontevreden over zijn toegewezen plek en probeert eigenhandig een andere plek in te nemen met zijn 'valstal' (inklapbare marktkraam).

Opvallende elementen in de tekst:
* Emotie en escalatie: Andriesse beschuldigt de marktmeester van "knoeierij" en "onrecht" ten overstaan van het publiek. Hij probeert omstanders aan zijn zijde te krijgen.
* Bureaucratische afhandeling: Het conflict verplaatst zich later naar het marktkantoor, waar de regels worden uitgelegd. Het blijkt te gaan om een structureel probleem waarbij 'losseplaatshouders' op zaterdagen vaak buiten de boot vallen.
* Schikking: Nadat de situatie is uitgelegd, toont de koopman berouw ("onwetenheid heeft hem parten gespeeld"). De marktmeester adviseert een relatief milde straf: een voorwaardelijke ontzegging van de marktplaats voor twee dagen. Dit document dateert van oktober 1940, de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de bezetting niet expliciet wordt genoemd, weerspiegelt het document de strakke organisatie en controle op de Amsterdamse markten in die tijd. De afkorting V.K.K. staat waarschijnlijk voor een vereniging van marktkooplieden (bijv. Vereniging van Kleine Kooplui).

De Ten Katemarkt was (en is) een van de drukkere markten in Amsterdam-West. Incidenten over staanplaatsen waren aan de orde van de dag, zeker wanneer de regels voor 'losse' (niet-vaste) plaatshouders onduidelijk waren of nadelig uitpakten op drukke dagen zoals de zaterdag. Het rapport geeft een inkijkje in de dagelijkse spanningen tussen kleine zelfstandigen en het gemeentelijk gezag in oorlogstijd. V.K.K. No