Archief 745
Inventaris 745-322
Pagina 5
Dossier 27
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypte brief (doorslag op dun papier).

7 november 1940. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Marktdienst Amsterdam).

Origineel

Getypte brief (doorslag op dun papier). 7 november 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Marktdienst Amsterdam). extra
VP/HG.

Mw. E. Matteman-Polak,
Nwe. Uilenburgerstraat 48 II,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

28/81/2 M. 7 November 1940.

Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 26 October jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek niet voor inwilliging in aanmerking kan komen. Indien U voortaan niet ten minste twee maal per week een plaats op de markt Lindengracht bezet, zal de U verleende voorkeurskaart worden ingetrokken, overeenkomstig de desbetreffende bepalingen van het Reglement op de Markten.

De Directeur, Deze brief is een formeel besluit van een gemeentelijke instantie in Amsterdam aan een markthandelaarster. De toon is strikt en bureaucratisch. De kern van de boodschap is tweeledig: een verzoek van mevrouw Matteman-Polak is afgewezen, en ze krijgt een officiële waarschuwing. Ze wordt gemaand haar standplaats op de Lindengracht-markt minimaal twee keer per week te bezetten, op straffe van het intrekken van haar voorkeurskaart. Een voorkeurskaart was essentieel voor marktkooplieden omdat het hen recht gaf op een vaste of gunstige plek. Het onderstrepen van het woord "niet" benadrukt de onverbiddelijkheid van het besluit. De datum van de brief, 7 november 1940, plaatst het document in het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De geadresseerde, mevrouw Matteman-Polak, woonde in de Nieuwe Uilenburgerstraat, een straat in de van oudsher Joodse buurt van Amsterdam. Haar achternaam wijst eveneens op een Joodse achtergrond.

In deze periode begonnen de bezetter en de meewerkende Nederlandse overheid steeds meer beperkende maatregelen op te leggen, specifiek gericht tegen de Joodse bevolking. Hoewel deze brief op het eerste gezicht een gewone handhaving van marktreglementen lijkt, moet deze gezien worden tegen de achtergrond van de toenemende druk op Joodse ondernemers en marktkooplieden. Het niet kunnen voldoen aan de aanwezigheidsplicht (bijvoorbeeld door ziekte of schaarste aan goederen) kon in deze onzekere tijd direct leiden tot het verlies van middelen van bestaan. Kort na deze brief, in 1941, zouden Joodse markthandelaren volledig van de reguliere markten worden verbannen en verbannen worden naar specifieke "Jodenmarkten". E. Matteman

Samenvatting

Deze brief is een formeel besluit van een gemeentelijke instantie in Amsterdam aan een markthandelaarster. De toon is strikt en bureaucratisch. De kern van de boodschap is tweeledig: een verzoek van mevrouw Matteman-Polak is afgewezen, en ze krijgt een officiële waarschuwing. Ze wordt gemaand haar standplaats op de Lindengracht-markt minimaal twee keer per week te bezetten, op straffe van het intrekken van haar voorkeurskaart. Een voorkeurskaart was essentieel voor marktkooplieden omdat het hen recht gaf op een vaste of gunstige plek. Het onderstrepen van het woord "niet" benadrukt de onverbiddelijkheid van het besluit.

Historische Context

De datum van de brief, 7 november 1940, plaatst het document in het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De geadresseerde, mevrouw Matteman-Polak, woonde in de Nieuwe Uilenburgerstraat, een straat in de van oudsher Joodse buurt van Amsterdam. Haar achternaam wijst eveneens op een Joodse achtergrond.

In deze periode begonnen de bezetter en de meewerkende Nederlandse overheid steeds meer beperkende maatregelen op te leggen, specifiek gericht tegen de Joodse bevolking. Hoewel deze brief op het eerste gezicht een gewone handhaving van marktreglementen lijkt, moet deze gezien worden tegen de achtergrond van de toenemende druk op Joodse ondernemers en marktkooplieden. Het niet kunnen voldoen aan de aanwezigheidsplicht (bijvoorbeeld door ziekte of schaarste aan goederen) kon in deze onzekere tijd direct leiden tot het verlies van middelen van bestaan. Kort na deze brief, in 1941, zouden Joodse markthandelaren volledig van de reguliere markten worden verbannen en verbannen worden naar specifieke "Jodenmarkten".

Genoemde Personen 1

Locaties

Lindengracht

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Kruidenier (Droog): Meel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Paling Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Gerelateerde Documenten 3