Ambtelijke oproepingskaart voor een marktkoopman. Oktober 1940. [Gedrukte en handgeschreven tekst door elkaar]

№ 29/9/2 M. 1940 [blauwpaarse stempel]

Opgeroepen per
(datum) 16 of 18 Oct '40. (uur) 9 uur.
wegens niet geregeld bezetten plaats
op de markt:
Nieuwmarkt
Voorkeurskaart nr. 67

Aan
E. van Sijl
Vaalrivierstraat 20^4

| Aanteekeningen Inspecteur:
| Aan oproepingen geen
| gevolg gegeven
| Schrappen
| 20-10-'40
| deBaer [handtekening]
|
| 24 OCT. 1940 [blauwpaarse datumstempel]
| [Paraaf in blauw potlood/krijt] Dit document is een administratieve kaart van het Amsterdamse Marktwezen. Het betreft een officiële waarschuwing of oproep aan de marktkoopman E. van Sijl.

• Aanleiding: Van Sijl werd opgeroepen omdat hij zijn toegewezen standplaats op de Nieuwmarkt (een centrale markt in Amsterdam) niet "geregeld" (regelmatig) bezette. Hij beschikte over een "voorkeurskaart" met nummer 67, wat hem een vaste of geprivilegieerde plek op de markt gaf.
• Gevolg: De inspecteur noteert dat er aan de oproepingen (meervoud, wat wijst op eerdere pogingen) geen gevolg is gegeven. De betrokkene is dus niet komen opdagen om zich te verantwoorden.

• Besluit: De inspecteur adviseert op 20 oktober 1940 om de koopman te "schrappen". Dit betekent het intrekken van de marktvergunning of de voorkeursrechten. De definitieve verwerking hiervan vond plaats op 24 oktober 1940, zoals aangegeven door de datumstempel. Het document dateert van oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de kaart een reguliere administratieve handeling lijkt te tonen (het handhaven van marktregels), is de historische context van belang:

• Locatie: De Vaalrivierstraat ligt in de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost. Dit was in 1940 een buurt waar zeer veel Joodse Amsterdammers woonden.

• Jodenvervolging: Kort na de bezetting begonnen de nazi's met het beperken van de bewegingsvrijheid en economische rechten van Joodse burgers. Vanaf eind 1940 en begin 1941 werden Joodse marktkooplieden stelselmatig geweerd van reguliere markten. Hoewel deze kaart primair gaat over verzuim ("niet geregeld bezetten"), kan de afwezigheid van de koopman verband houden met de toenemende druk, intimidatie of de veranderende omstandigheden voor Joodse ondernemers in die periode.
• Bureaucreatie: Het document illustreert de nauwgezette wijze waarop de gemeentelijke bureaucratie bleef functioneren tijdens de overgang naar het bezettingsregime. Het schrappen van een voorkeurskaart betekende in die tijd vaak het definitieve verlies van een bron van inkomsten. E. van Sijl Marktwezen