Ambtenarennotitie / intern memo van de Gemeente Amsterdam (waarschijnlijk Marktwezen). Gedateerd tussen oktober en november 1940 (gebaseerd op verschillende stempels en handgeschreven data zoals 29-10-'40, 11-11-"40 en 25/11/40). [Kader linksboven]
B I J B L A D V A N :
M. No. 29/11/1 19340
DOORGEZONDEN: 25/10

[Tekst midden en links]
Tegen inwilliging van
het verzoek van M. Werken-
dam om zich tot wederop-
zegging op zijn plaatsen op
de markten Nieuwmarkt
en Westerstraat in plaats van
door mw. Eidinger te
mogen laten assisteeren
- niet vervangen - door
zijn broer Max Werkendam,
geb. 23-4-'17 bestaat m. i. geen
bezwaar.

[Tekst rechtsboven]
Oproepen
op a.s Maandag
9 uur.
14-11-'40
de Heer Th. Stroer 8q³
de Boer Hr Wolff
p 18/11-9. Advies [spoed]
29-10-'40
de Boer

[Tekst rechts midden]
Tegen overschrijving van
assistentie op naam van
M. Werkendam Jr. bestaat
m. i. geen bezwaar
11-11-"40 [Handtekening]
Mw Eidinger

[Tekst onderaan]
Het verzoek inzake toekenning
vaste plaats op Nieuwmarkt, kan als afgedaan worden beschouwd.
H. Stroer 20-11-40
de Boer 25/11/40 [Initiaal]
Pasletter en geboortedatum broer?? 25/11/12 3.

[Linksonder]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek binnen de Amsterdamse marktenvloot in het najaar van 1940. De kern van het verzoek is van de heer M. Werkendam. Hij vraagt toestemming om zich op zijn marktplaatsen (op de Nieuwmarkt en de Westerstraat) te laten assisteren door zijn broer, Max Werkendam (geboren 23 april 1917), in plaats van door mevrouw Eidinger.

Er wordt expliciet vermeld dat het gaat om "assisteeren" en "niet vervangen". Verschillende ambtenaren (waaronder de heren De Boer en Stroer) geven hun akkoord ("geen bezwaar"). De notities laten het proces van de aanvraag zien: van het eerste advies in oktober tot de uiteindelijke afhandeling in november 1940. Er is ook sprake van een oproep voor een gesprek op een maandagochtend om 9 uur. De laatste opmerking onderaan lijkt te vragen om verificatie van de persoonsgegevens van de broer. Het document dateert van kort na het begin van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940). De genoemde locaties, de Nieuwmarkt en de Westerstraat, waren (en zijn) belangrijke marktplaatsen in Amsterdam. De Nieuwmarkt lag in het hart van de oude Joodse buurt.

Hoewel de tekst op het eerste gezicht puur administratief lijkt, is de context van 1940 cruciaal. De familie Werkendam is een bekende naam in de Amsterdamse Joodse gemeenschap en marktwereld. In deze periode begonnen de bezettingsautoriteiten met het invoeren van anti-Joodse maatregelen, die ook de markten zwaar zouden treffen. Later in de oorlog zouden Joodse marktkooplieden van de algemene markten worden geweerd en beperkt worden tot specifieke "Joodse markten", voordat ze uiteindelijk geheel werden uitgesloten van het economisch verkeer. Dit document legt een specifiek moment vast in de bureaucratische gang van zaken vlak voordat deze ingrijpende beperkingen volledig van kracht werden. De controle op identiteit en familiebanden ("geboortedatum broer??") past in de toenemende registratiedrang van die tijd. H. Stroer M. No M. Werken M. Werkendam Gemeente Amsterdam Marktwezen