Officiële waarschuwingsbrief (formulier-model). 17 januari 1940. De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W.). Den Heer S. Gans, Lange Houtstraat 40 hs., Amsterdam-C. (Wijk 2). [Links boven: Logo met drie Andreaskruisen van Amsterdam]
MARKTWEZEN
AMSTERDAM DV.

[Rechts boven, handgeschreven in inkt:]
Verzonden 17/1-'40

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 30/10/2 M.
BIJLAGE ............................
ONDERWERP : ........................

AMSTERDAM (W.) 17 Januari 1940
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer S. Gans,
Lange Houtstraat 40 hs.,
Amsterdam-C.
Wijk 2.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke
is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de
markt Waterlooplein
te betalen, waarschuw ik U hierbij, dat U alsnog vóór 20 Januari
a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.

Ik wijs U er met nadruk op, dat, indien U langer in ge-
breke blijft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11
van het Reglement op de Markten, met ingang van 22 Januari
a.s. onherroepelijk wordt ingetrokken.

Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw ver-
plichtingen te voldoen (bijvoorbeeld omdat U steun geniet; in
een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellijk mijn
dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voor-
komen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

[Onderaan links:]
A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526.

--- * Vorm: Het document is een officieel gedrukt formulier (Model No. 8) van de gemeente Amsterdam, waarbij de specifieke details (naam, adres, datum, marktlocatie en uiterste betaaldata) met een typemachine zijn ingevuld. De tekst "Waterlooplein" is dikgedrukt getypt om de specifieke locatie te benadrukken.
* Inhoud: De brief fungeert als een laatste sommatie. De heer S. Gans heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats. Er wordt gedreigd met het onherroepelijk intrekken van de "vaste plaats" per 22 januari 1940, gebaseerd op de marktpolemie van die tijd (artikel 11).
* Toon: De toon is strikt zakelijk, bureaucratisch en dwingend. Het gebruik van onderstrepingen bij "onherroepelijk wordt ingetrokken" en "onmiddellijk" dient om de ernst van de situatie en de naderende deadline te onderstrepen.
* Sociale context: De brief biedt een ontsnappingsclausule voor mensen in financiële of fysieke nood ("omdat U steun geniet" of "in een ziekenhuis wordt verpleegd"). Dit geeft inzicht in de sociaaleconomische omstandigheden van marktkooplieden in die periode; armoede en afhankelijkheid van de steun (sociale bijstand) waren reële factoren.

--- * Historisch tijdsgewricht: Januari 1940. Nederland bevindt zich in de periode van de mobilisatie en handhaaft de neutraliteit, slechts vier maanden voor de Duitse inval. De bureaucratie van de gemeente Amsterdam functioneert op dit moment nog op de reguliere, vooroorlogse wijze.
* Locatie en Geografie: De Lange Houtstraat lag in de Amsterdamse Jodenbuurt (nabij het huidige Waterlooplein/Stadhuis). De markt op het Waterlooplein was van oudsher de belangrijkste markt voor de Joodse bevolking van Amsterdam.
* Persoonsgeschiedenis: De geadresseerde is zeer waarschijnlijk Salomon Gans (geboren 1891), die volgens archiefkaarten op dit adres woonachtig was. Het document illustreert de precaire economische positie van een kleine zelfstandige in de Jodenbuurt vlak voor het uitbreken van de oorlog in Nederland. Voor een marktkoopman betekende het verlies van een "vaste plaats" de directe ondergang van zijn broodwinning.