Officiële waarschuwingsbrief (aanmaning) 17 januari 1940 De Directeur van het Marktwezen Amsterdam [Logo: Stadswapen Amsterdam met drie kruisen]
MARKTWEZEN AMSTERDAM DV.

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 30/10/5 M.
BIJLAGE ______________
ONDERWERP : ___________

[Handgeschreven:] Verzonden 17/1 -'40

AMSTERDAM (W.) 17 Januari 1940
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer J. Premseler,
v. Musssenbroekstraat 7 hs.,
Amsterdam-Oost.
Wijk 11.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt Waterlooplein te betalen, waarschuw ik U hierbij, dat U alsnog vóór 20 Januari a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.

Ik wijs U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blijft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 22 Januari a.s. onherroepelijk wordt ingetrokken.

Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (bijvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellijk mijn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

[Onderaan links:] A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526. * Inhoud: De brief is een formele sommatie aan een marktkoopman die meer dan drie weken achterloopt met de betaling van zijn staangeld voor de markt op het Waterlooplein. Hij krijgt drie dagen de tijd (tot 20 januari) om te betalen, anders verliest hij per 22 januari definitief zijn vaste plek.
* Toon: Formeel, bureaucratisch en dwingend. Er wordt echter wel een ontsnappingsclausule geboden voor mensen in sociale nood (steuntrekkers of zieken), wat duidt op de sociale context van die tijd.
* Vorm: Getypt op een standaardformulier (A.Z. Model no. 8) van de Dienst van het Marktwezen, die destijds gevestigd was aan de Jan van Galenstraat (bij de Centrale Markthallen). * Historisch moment: De brief dateert van januari 1940, slechts vier maanden voor de Duitse inval in Nederland. Het dagelijks leven en de bureaucratie in Amsterdam draaiden op dat moment nog op de normale vooroorlogse wijze door.
* Locatie: Het Waterlooplein was van oudsher de kern van de Joodse markt in Amsterdam. De geadresseerde, J. Premseler (waarschijnlijk Joseph Premseler, geboren in 1888), was een Joodse marktkoopman.
* Persoonlijke geschiedenis: Uit archiefbronnen (zoals het Joods Monument) blijkt dat Joseph Premseler de oorlog niet heeft overleefd; hij werd in 1943 in Sobibor vermoord. Dit document illustreert de alledaagse realiteit van een kleine zelfstandige in de Joodse buurt vlak voor de catastrofe: de zorg om het behoud van een vaste standplaats en het kunnen opbrengen van de wekelijkse pacht.