Handgeschreven ambtelijk advies/notitie. 2 februari 1940. J. Renz. Waterlooplein 2 Febr: 1940

                                                            Den Heer
                                                            Inspecteur

Dhr: L. de Vos pl:n: 113 vraagt uitstel van zijn
schuld betalen tot van de zomer, maar hij heeft
nu al 5 weken schuld, maar wanneer hij weer
uit gaat pakken (dus begint af te lossen) schrijft
hij er niet bij, zoodat het verzoek te vaag is om
het toe te staan, vooral waar hij schrijft „zoo
snel als ik ken” dat duurt natuurlijk de ge-
heele zomer. Hierbij zou ik U in overweging
willen geven, het verzoek niet toe te staan.

                                                             J. Renz In dit schrijven adviseert de ambtenaar J. Renz zijn superieur (de Inspecteur) over een verzoek tot betalingsuitstel van een marktkoopman op het Waterlooplein. De heer L. de Vos, die standplaats 113 bezet, heeft een achterstand van vijf weken in de betaling van zijn (markt)gelden. Hij vraagt om uitstel tot de zomer, maar de ambtenaar adviseert negatief.

De voornaamste redenen voor het negatieve advies zijn:
1. De schuld is al aanzienlijk (5 weken).
2. Het verzoek is te weinig concreet; de schuldenaar geeft niet aan wanneer hij weer begint met werken ("uit gaan pakken") en dus met aflossen.
3. De belofte om te betalen "zoo snel als ik ken" (zo snel als ik kan) wordt door de ambtenaar als een loos dreigement gezien dat waarschijnlijk de hele zomer zal voortduren zonder dat er daadwerkelijk wordt betaald. Het document dateert van vlak voor de Duitse inval in Nederland (mei 1940). Het Waterlooplein was in die tijd het hart van de Joodse buurt in Amsterdam en een zeer levendige marktplaats. Veel marktkooplieden leefden onder krappe financiële omstandigheden, wat vaak leidde tot betalingsachterstanden bij de gemeente voor standplaatsgelden of belastingen.

De term "uit gaan pakken" is specifiek jargon voor de markt: het uitstallen van de handelswaar op de kraam of de grond. De strenge toon van de brief illustreert de bureaucratische omgang met marktkooplieden die in financiële nood verkeerden. Kort na deze brief, tijdens de bezetting, zou de situatie op het Waterlooplein door de anti-Joodse maatregelen van de nazi's drastisch en tragisch veranderen. J. Renz L. de Vos