Officiële waarschuwingsbrief / aanmaning. 17 januari 1940. De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W.). [Logo: Drie Andreaskruisen geflankeerd door gestileerde figuren]
MARKTWEZEN AMSTERDAM DV.
[Handgeschreven:] Verzonden 17/1 - '40

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 30/11/1 M.
BIJLAGE _______________
ONDERWERP : _______________

AMSTERDAM (W.) 17 Januari 1940
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer J. Brilleman,
Rapenburgerstraat 157 I,
Amsterdam-C.
Wijk 2.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt Zwanenburgwal te betalen, waarschuw ik U hierbij, dat U alsnog vóór 20 Januari a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.

Ik wijs U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blijft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 22 Januari a.s. onherroepelijk wordt ingetrokken.

Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (bijvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellijk mijn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

[Ongetekend]

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526. * Inhoud: De brief is een laatste waarschuwing aan de heer J. Brilleman wegens een betalingsachterstand van het staangeld voor zijn marktplaats aan de Zwanenburgwal. Hij krijgt drie dagen de tijd om te betalen (vóór 20 januari). Bij gebreke zal zijn vaste plek per 22 januari definitief worden ingetrokken conform het marktreglement.
* Toon: Formeel, dwingend en bureaucratisch. De onderstrepingen in de tekst dienen om de deadlines en de ernst van de consequenties (intrekking van de plaats) te benadrukken.
* Administratieve details: Het documentnummer "30/11/1 M" en de handgeschreven notitie "Verzonden 17/1-'40" duiden op een zorgvuldige archivering door de gemeentelijke dienst. Het modelnummer onderaan (uit september 1939) toont aan dat dit een standaardformulier was voor dergelijke aanmaningen. * Historische periode: Januari 1940. Dit is de periode van de 'Moraal-oorlog' of 'Schiemanswinst', vlak voor de Duitse inval in Nederland (mei 1940). De economische situatie was voor veel kleine handelaren precair, wat blijkt uit de expliciete vermelding van "steun" (werkloosheidsuitkering) als mogelijke geldige reden voor betalingsonmacht.
* Locatie: De Rapenburgerstraat en de Zwanenburgwal bevonden zich in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. De naam Brilleman is een veelvoorkomende Joodse achternaam in Amsterdam. Veel marktkooplieden in dit gebied waren Joods.
* Sociaal-economisch: De brief geeft een inkijkje in de strikte handhaving van marktregels door de gemeente. Voor een marktkoopman betekende het verliezen van zijn "vaste plaats" vaak het verlies van zijn primaire bron van inkomsten. In de context van de naderende bezetting krijgt een dergelijk administratief document een extra tragische lading, daar veel bewoners van deze straten korte tijd later slachtoffer zouden worden van de Holocaust. J. Brilleman Gemeente Amsterdam Marktwezen