Handgeschreven brief/kennisgeving. 15 augustus 1940. B. Swart, L. Bothastraat 31 II, Amsterdam. Onbekend ("Weledele Heer"). [Rechtsboven, in ander handschrift:] uitmog.

A’dam 15 Aug. ’40

Weledele Heer
Met deze bericht ik U dat
ik, door de tijdomstandigheden
genoopt ^ben, mijn vaste standplaats
op het Waterloopl. op te zeggen.

Hoogachtend
B. Swart
L. Bothastr 31 II
A’dam

[Paars stempel onderaan:] № 30/49/M. 1940 16/8 De schrijver, B. Swart, geeft middels dit schrijven formeel zijn/haar vaste standplaats op de markt op het Waterlooplein in Amsterdam op. De opgegeven reden is kort maar veelzeggend: "de tijdomstandigheden".

De brief is opgesteld op 15 augustus 1940, slechts drie maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De Waterloopleinmarkt bevond zich in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. De term "tijdomstandigheden" was in die periode een veelgebruikt eufemisme om te verwijzen naar de gevolgen van de oorlog en de bezetting zonder expliciet politiek te worden.

Het paarse stempel onderaan (16/8) geeft aan dat de brief de volgende dag, op 16 augustus 1940, door de betreffende instantie is ontvangen en geregistreerd onder nummer 30/49/M. Dit document is een aangrijpend voorbeeld van hoe de vroege fase van de bezetting direct ingreep op het dagelijks leven en de broodwinning van Amsterdammers. Hoewel de meest drastische anti-Joodse maatregelen (zoals de totale uitsluiting van Joden van markten) pas later zouden volgen, zorgden de onzekerheid, economische ontwrichting en de eerste beperkende maatregelen in de zomer van 1940 er al voor dat mensen zich genoodzaakt zagen hun werkzaamheden te staken. Gezien de locatie van de standplaats (Waterlooplein) is het zeer aannemelijk dat de afzender van Joodse afkomst was en direct de druk van de nieuwe omstandigheden voelde.