Brief (handgeschreven). 26 september 1940. J. Morpurgo, Waterlooplein 21-II, Amsterdam. De Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. № 30/56/M 1940 27/9
Amsterdam 26 September 1940

Aan De Directeur van het Marktwezen

Mijn Heer

Aangezien ik niet veel handel heeft
om de markten mij plaats in de tenemen
Zoowel Waterlooplien, Westerstr, Dapperstr,
vraag ik u beleefd om uitstel tot ik
weer handel genoeg heeft. Ook vraag ik beleefd
om de plaats van de Lindegracht 533 in
petto te willen houden.

Hoog achtend
J Morpurgo, Waterlooplein 21 II * Taalgebruik: De brief is geschreven in een formele, beleefde toon ("beleefd", "in petto te willen houden"). Er zitten echter grammaticale fouten in de vervoeging van het werkwoord 'hebben' (de schrijver gebruikt tweemaal "heeft" waar "heb" correct zou zijn in de eerste persoon). Dit kan wijzen op een beperkte schoolopleiding of dat de schrijver gewend was aan een specifiek dialect of idioom.
* Inhoud: De afzender, J. Morpurgo, is een marktkoopman die vaste staanplaatsen heeft op drie grote Amsterdamse markten: het Waterlooplein, de Westerstraat en de Dapperstraat. Hij geeft aan dat hij momenteel te weinig goederen ("handel") heeft om deze plaatsen rendabel te bezetten. Hij vraagt om uitstel van zijn verplichtingen en verzoekt specifiek om een standplaats aan de Lindegracht (nummer 533) voor hem gereserveerd te houden.
* Handschrift: Het document is geschreven in een vlot, goed leesbaar en regelmatig cursief handschrift, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw. * Tijdsgewricht: De brief is gedateerd op 26 september 1940, slechts enkele maanden na de Duitse inval en het begin van de bezetting van Nederland.
* Schaarste: Het gebrek aan "handel" waar Morpurgo over spreekt, is een direct gevolg van de oorlogssituatie. Door de blokkades en de vorderingen door de bezetter ontstonden er al vroeg in de oorlog tekorten aan allerlei consumentengoederen en grondstoffen.
* Joodse context: De naam 'Morpurgo' is een bekende Sefardisch-Joodse familienaam in Amsterdam. De afzender woonde op het Waterlooplein, op dat moment het hart van de Joodse buurt. In september 1940 waren de grootschalige anti-Joodse maatregelen nog in de beginfase, maar de economische positie van Joodse marktkooplieden begon al precair te worden. Kort na deze brief zouden Joodse handelaren steeds verder beperkt worden in hun bewegingsvrijheid, tot zij uiteindelijk in 1941 alleen nog op speciaal aangewezen "Joodse markten" mochten staan, alvorens de deportaties begonnen. Dit document getuigt van een kleine ondernemer die probeert te overleven in de beginfase van de bezetting.