Archiefkaart van de Gemeente Amsterdam, afdeling Algemene Zaken (Model No. 14). Het document bevat aantekeningen uit de periode oktober – december 1940. [Linksboven, in voorgedrukt kader]
BIJ BLAD VAN:
M. No. 30/63/1 1940
DOORGEZONDEN: 11/11

[Rechtsboven]
A. Melhado
pl. 51 Waterlooplein
11
965

[Midden, eerste notitie in lichter handschrift]
23/10 '40 gewaarschuwd
wegens niet geregeld gebruik
maken van plaats.

[Midden, tweede notitie in donkerder handschrift]
Aan A. Melhado kan m.i.
~~[onleesbaar doorgehaald]~~ op grond van het
bij het reglement op de markten
bepaalde ten hoogste voor den tijd
van drie maanden, zijn plaats op de markt
Waterl. plein niet in te nemen.

[Rechtsmidden, zij-notitie]
zie uitvoerings
rapport
13-11-'40
de Boer

[Onderaan rechts]
26-11-'40
de Boer

[Onderaan links, in rood potlood/inkt]
30/63/2 17
2/12/40 [paraaf]

[Voorgedrukte tekst linksonder]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een administratieve vastlegging van de handhaving op de marktregels in Amsterdam in het najaar van 1940. Het betreft standplaats 51 op het Waterlooplein, destijds een van de belangrijkste markten in de Joodse buurt van Amsterdam.

Uit de chronologie blijkt:
1. Handhaving: Op 23 oktober 1940 ontving de heer Melhado een waarschuwing omdat hij zijn toegewezen standplaats niet regelmatig bezette. Volgens de marktverordening konden kooplieden hun recht op een plek verliezen als zij deze onbenut lieten.
2. Rapportage: Op 13 november 1940 werd een "uitvoeringsrapport" opgesteld door een ambtenaar genaamd De Boer.
3. Besluitvorming: Op 26 november 1940 werd besloten dat het Melhado, op basis van de geldende marktreglementen, toegestaan werd (of hem werd opgelegd) om zijn standplaats gedurende maximaal drie maanden "niet in te nemen". In ambtelijk jargon van die tijd duidde dit meestal op een tijdelijke ontheffing van de bezettingsplicht, waardoor de koopman zijn rechten op de standplaats niet direct verloor ondanks zijn afwezigheid. De datum van dit document is historisch zeer relevant. Eind 1940 was Nederland enkele maanden bezet door nazi-Duitsland. De naam A. Melhado is een typisch Sefardisch-Joodse achternaam. In deze specifieke periode (november 1940) begonnen de bezetter en de meewerkende Amsterdamse bureaucratie de druk op Joodse burgers op te voeren.

Hoewel de formele uitsluiting van Joden van de markten pas later (in 1941) volledig werd geëffectueerd, werden administratieve regels in 1940 vaak al strenger gehanteerd. Het feit dat Melhado zijn plaats niet gebruikte, kan wijzen op persoonlijke omstandigheden, maar ook op de toenemende restricties en onveiligheid voor Joodse marktlui in die maanden. Dit document biedt een inkijkje in hoe de bureaucratische molens van de gemeente Amsterdam bleven draaien tijdens de vroege fase van de bezetting en de Jodenvervolging. A. Melhado M. No Gemeente Amsterdam