Getypte pagina (doorslag of stencildruk) op vergeeld papier. -2-

Indien het in den grond te beleggen kapitaal kan worden afge-
lost in annuiteiten, dan bedraagt, bij een aflossingstermijn in 40
jaar en een rente van 4%, de annuiteit ƒ 505,30 per jaar. In dit be-
drag is dan, voor het eerste jaar begrepen een bedrag aan rente groot
ƒ 400,- en een aflossing groot ƒ 105,30. (In den loop der jaren neemt
de rente steeds af tot respectievelijk rond ƒ 20,- voor het 40e jaar,
terwijl de aflossing successievelijk stijgt en wel tot ƒ 385,- in het
laatste jaar.)
De rente moet beschouwd worden als bedrijfskosten, de aflos-
sing beteekent kapitaalvorming door sparing en vervult dus de rol,
welke aan het "overschot" is toegedacht, namelijk zorg voor den ouden
dag. (Het overschot moet tevens dienen voor eenige fondsvorming met
het oog op bedrijfsrisico; in zooverre is dit dus niet geheel als
privé te beschouwen. Voor de resultaten der hier gegeven beschouwin-
gen doet zulks echter niets af evenmin als de omstandigheid, dat in
de huishuur "feitelijk ook een bedrag" zit, dat betrekking heeft op de
bedrijfsschuur, welke evenmin als privé is te beschouwen).
De hierboven gegeven specificatie zal aan de hand van de thans
verkregen cijfers, dus toegepast op het nieuw te stichten tuinbouw-
complex het volgende beeld krijgen, waarbij opgemerkt moet worden,
dat het totaal der specificatie met ƒ 50,- vermindert tot respectievelijk
ƒ 2290,- en ƒ 2790,- omdat de bedrijfskosten met ƒ 50,- stijgen
(namelijk ƒ 400,- rente in plaats van ƒ 350,- grondhuur):
Huishoudgeld ƒ 1560,-
Verzekeringen "patroon" " 100,-
Huishuur " 350,-
Spaargelden (aandeel in
coöperatie of stichting)" " 105,-
Overschot " 175,- tot ƒ 675,-
-----------------
Totaal ƒ 2290,- tot ƒ 2790,-

Indien de onderstellingen waarvan hierboven werd uitgegaan
juist zijn, dan behoeft een grondprijs van ƒ 10.000,- op zichzelf
- hoewel deze op het eerste gezicht wel aan den hoogen kant lijkt - de
uitvoering der plannen niet in den weg te staan.
Uit den aard van de zaak moet getracht worden de grondprijs
zoo laag mogelijk te houden. Dit document bevat een gedetailleerde rendementsberekening voor een agrarische onderneming, specifiek in de tuinbouwsector. De kern van het betoog is dat een investering van ƒ 10.000,- in grond haalbaar is, mits gefinancierd via een 40-jarige annuïteit.
* Financieel vernuft: Er wordt een helder onderscheid gemaakt tussen rente (bedrijfslast) en aflossing (vermogensopbouw voor de oude dag).
* Gemengde huishouding: De tekst illustreert hoe bij dergelijke kleinschalige bedrijven privé- en zakelijke uitgaven (zoals de huishuur en de schuur) nauw met elkaar verweven zijn.
* Sociale zekerheid: Het noemen van een aandeel in een coöperatie of stichting en verzekeringen voor de "patroon" (de ondernemer zelf) wijst op een georganiseerde vorm van sociale zekerheid binnen het project.
* Correctie: In de derde alinea is te zien dat een getal (waarschijnlijk 300) handmatig is gewijzigd naar 350 om de rekensom (400 rente minus 350 oude grondhuur = 50 stijging) kloppend te maken. Het document past in de traditie van de vroege 20e-eeuwse ontginnings- of kolonisatieprojecten in Nederland. In die tijd werden plannen ontwikkeld om arbeiders of kleine boeren op eigen benen te laten staan via tuinbouwcomplexen. De nadruk op coöperatieve vormen suggereert een ideologische achtergrond, zoals die destijds gebruikelijk was bij de katholieke of protestantse boerenbonden, of bij overheidsprojecten zoals de ontginning van de Zuiderzeepolders. De genoemde bedragen (een jaarinkomen/totaal van ca. 2500 gulden) zijn representatief voor de middenstand in het interbellum.