Archief 745
Inventaris 745-333
Pagina 188
Dossier 37
Jaar 1940
Stadsarchief

Afschrift van een officiële vergunning (toestemming tot dansen).

Het document bevat stempels van "L.M. 1940" (22 oktober 1940). De vergunning zelf heeft een geldigheidsduur tot 1 juni 1943. Dossier: 1122, 17, 21, 235, 476, 48/71, 8107

Origineel

Afschrift van een officiële vergunning (toestemming tot dansen). Het document bevat stempels van "L.M. 1940" (22 oktober 1940). De vergunning zelf heeft een geldigheidsduur tot 1 juni 1943. Model No. 17

$58/3/3 \frac{40}{}$
№ 508
L.M. 1940 22/10

No. 8107 S./Doss. 3374 Dr.
Afschrift.

No. 48/71 A.Z.
Toestemming tot dansen als bedoeld in art. 1, onder B van het Koninklijk besluit van 27 April 1933 (Staatsblad No. 235).

DE BURGEMEESTER VAN AMSTERDAM

Gezien een verzoekschrift van K. Postema, houder van een voor het publiek toegankelijke inrichting waarvoor door Burgemeester en Wethouders ingevolge de bepalingen der Drankwet, een tapvergunning is verleend, waarbij toestemming wordt verzocht tot het laten dansen in het Noordoostelijk hoeklokaal, het Oostelijk tusschenlokaal en het Zuidelijk hoeklokaal op de eerste verdieping van gemelde inrichting, gevestigd in perceel Jan van Galenstraat 10 ("Marcanti"), en wel op Zondagen en Zaterdagen, zoomede op den Nieuwjaarsdag, den Tweeden Paaschdag, den Hemelvaartsdag, den Tweeden Pinksterdag en de beide Kerstdagen;

Gelet op het besluit van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam van 22 December 1933, No. 1122 A.Z. om een uitzondering toe te staan als bedoeld in artikel 4 van de Wet van 1 Maart 1815, Staatsblad No. 21 zooals deze sedert is gewijzigd;

Gelet op artikel 56, eerste lid, onder b, der Drankwet (Staatsblad 1931, No. 476) en op het Koninklijk besluit van 27 April 1933 (Staatsblad No. 235);

Geeft verzoeker te kennen, dat hem, tot wederopzeggens toe, doch uiterlijk tot 1 Juni 1943 toestemming wordt verleend in vorengemelde lokalen te laten dansen op Zaterdagen, alsmede op den Nieuwjaarsdag, den Tweeden Paaschdag, den Tweeden Pinksterdag en den Tweeden Kerstdag, tusschen 4 uur des namiddags en middernacht, en op Zondagen zoomede op den Hemelvaartsdag en op den Eersten Kerstdag, tusschen 2 en 6 uur des namiddags en tusschen 8 uur des avonds en middernacht, zulks onder de volgende voorwaarden:

1o. in de localiteiten mogen niet meer bezoekers aanwezig zijn dan het aantal beschikbare behoorlijke zitplaatsen bedraagt;

2o. de localiteiten moeten gedurende den tijd, dat er publiek aanwezig is, steeds behoorlijk verlicht en van alle kanten goed te overzien zijn, terwijl daarin niet aanwezig mogen zijn vaste of verplaatsbare schotten, schermen, gordijnen of andere afscheidingen, hooger dan 1.25 m van den vloer af gemeten, die van de localiteiten een deel afzonderen tenzij dit deel niet meer ruimte bevat dan noodig is voor het draaien van een toegang gevende deur;

3o. wanneer in de localiteiten een buffet aanwezig is, mogen aan de toonbank geen dranken worden gebruikt;

4o. in de inrichting moeten volledig van elkander gescheiden toiletgelegenheden voor mannen en voor vrouwen afzonderlijk aanwezig zijn, welke niet rechtstreeks met een voor het publiek toegankelijke localiteit in verbinding mogen staan en steeds in zindelijken toestand moeten worden gehouden;

5o. de toegang naar de toiletgelegenheden voor mannen en die naar de toiletgelegenheden voor vrouwen moeten geheel gescheiden zijn, terwijl bij die toiletten eene behoorlijke gelegenheid moet bestaan om de handen te wasschen;

6o. personen beneden achttien jaar mogen gedurende den tijd, dat daarin gedanst wordt of gelegenheid tot dansen wordt gegeven, niet in de localiteiten aanwezig zijn, tenzij onder geleide van een voor hen verantwoordelijk meerderjarig persoon, terwijl evenmin aanwezig mogen zijn personen van verdachte zeden of die zich als zoodanig voordoen;

7o. personen, die kennelijk onder den invloed van drank verkeeren, of die door hun gedrag aanstoot geven of die op eenigerlei wijze met de welvoegelijkheid in strijd handelen, moeten uit de inrichting worden verwijderd; Dit document is een typisch voorbeeld van de strikte regulering van openbaar vermaak en zeden in het Nederland van de eerste helft van de 20e eeuw.

  • Sociale Controle: De voorwaarden (2o en 6o) benadrukken de vrees van de autoriteiten voor "onzedelijkheid". Door te eisen dat de ruimte volledig verlicht en overzichtelijk moet zijn (geen schotten hoger dan 1,25m), wilde de politie voorkomen dat er in donkere hoekjes onoorbare handelingen plaatsvonden.
  • Drankwet: De koppeling met de Drankwet is cruciaal; dansen mocht alleen als er ook een tapvergunning was, maar de consumptie werd strikt gereguleerd (zoals het verbod op drinken aan het buffet).
  • Hygiëne en Separaatheid: Er zijn zeer specifieke eisen voor toiletten (gescheiden voor mannen/vrouwen, niet direct grenzend aan de zaal, met wasgelegenheid), wat duidt op de toenemende aandacht voor publieke hygiëne.
  • Doelgroep: De toegang voor jongeren onder de 18 was beperkt, en "personen van verdachte zeden" (een eufemisme voor prostituees of criminelen) moesten worden geweerd. De vergunning is verleend voor Marcanti aan de Jan van Galenstraat 10 in Amsterdam. Marcanti heeft een rijke geschiedenis: het werd in 1934 gebouwd als kantine voor de handelaren van de nabijgelegen Centrale Markthallen (vandaar de naam: Markt Cantine).

Het document dateert uit oktober 1940, enkele maanden na de start van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de bezetter al aanwezig was, liep de Nederlandse bureaucratie en de handhaving van lokale verordeningen (zoals deze dansvergunning) in deze fase van de oorlog grotendeels door volgens de bestaande vooroorlogse wetgeving en morele kaders. De vergunning is geldig tot 1943, een periode waarin het uitgaansleven onder de bezetting steeds zwaarder onder druk zou komen te staan door spertijden en nazi-regulering. Marcanti zou later in de 20e eeuw uitgroeien tot een van de meest iconische uitgaansgelegenheden en discotheken van Amsterdam. K. Postema Gemeente Amsterdam Politie

Samenvatting

Dit document is een typisch voorbeeld van de strikte regulering van openbaar vermaak en zeden in het Nederland van de eerste helft van de 20e eeuw.

  • Sociale Controle: De voorwaarden (2o en 6o) benadrukken de vrees van de autoriteiten voor "onzedelijkheid". Door te eisen dat de ruimte volledig verlicht en overzichtelijk moet zijn (geen schotten hoger dan 1,25m), wilde de politie voorkomen dat er in donkere hoekjes onoorbare handelingen plaatsvonden.
  • Drankwet: De koppeling met de Drankwet is cruciaal; dansen mocht alleen als er ook een tapvergunning was, maar de consumptie werd strikt gereguleerd (zoals het verbod op drinken aan het buffet).
  • Hygiëne en Separaatheid: Er zijn zeer specifieke eisen voor toiletten (gescheiden voor mannen/vrouwen, niet direct grenzend aan de zaal, met wasgelegenheid), wat duidt op de toenemende aandacht voor publieke hygiëne.
  • Doelgroep: De toegang voor jongeren onder de 18 was beperkt, en "personen van verdachte zeden" (een eufemisme voor prostituees of criminelen) moesten worden geweerd.

Historische Context

De vergunning is verleend voor Marcanti aan de Jan van Galenstraat 10 in Amsterdam. Marcanti heeft een rijke geschiedenis: het werd in 1934 gebouwd als kantine voor de handelaren van de nabijgelegen Centrale Markthallen (vandaar de naam: Markt Cantine).

Het document dateert uit oktober 1940, enkele maanden na de start van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de bezetter al aanwezig was, liep de Nederlandse bureaucratie en de handhaving van lokale verordeningen (zoals deze dansvergunning) in deze fase van de oorlog grotendeels door volgens de bestaande vooroorlogse wetgeving en morele kaders. De vergunning is geldig tot 1943, een periode waarin het uitgaansleven onder de bezetting steeds zwaarder onder druk zou komen te staan door spertijden en nazi-regulering. Marcanti zou later in de 20e eeuw uitgroeien tot een van de meest iconische uitgaansgelegenheden en discotheken van Amsterdam.

Genoemde Personen 1

Locaties

Centrale Markt

Producten

Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Paling Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Wild

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam Politie

Kooplieden in dit dossier 14

Fleschjes limonade " 0,45
H. Koekenbier f 0,10
H. Koekenbier " -.005
H. Koekenbier " -.005
W. Fruithof " -.02
W. Fruithof " -.02
Hero Limonade " -.--
Hero Limonade " -.--
H. Koekenbier " 0,15
Portie leverworst
Vat Zeep " 3.82
Vat Zeep " 3.82

Gerelateerde Documenten 1