Getypte brief (doorslag/kopie). 27 juni 1940. Onbekend (vermoedelijk de directeur van de Centrale Markt of een technische dienst). S/HG.

Extra

63/3/1 M.

27 Juni 1940.

Conserveering houtwerk
koelhuis.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat het houtwerk in het koelhuis op de Centrale Markt op verschillende plaatsen wordt aangetast door schimmels en zwammen; dit is nadeelig voor het behoud van het houtwerk (luchtkokers), doch eveneens voor de opgeslagen goederen.

Het houtwerk is bij den bouw van het koelhuis bestreken met ijzersulphaat; deze behandeling dient, ter bescherming van het hout, om het jaar herhaald te worden.

Ik heb inmiddels doen onderzoeken of er niet een beter middel bestaat, dat niet het bezwaar heeft van het spoedig uitloogen zooals ijzersulphaat dat heeft.

Vanwege het laboratorium van Prof. Sprenger te Wageningen heeft men als doeltreffend middel aanbevolen de zoogenaamde "Wolmanzouten". Dit middel wordt onder meer door de Staatsmijnen toegepast voor mijnhout, terwijl ook de afdeeling Boschbouw der Landbouwhoogeschool het met succes heeft toegepast.

Met dit middel worden thans proeven in het koelhuis genomen, waarbij is gebleken, dat het door middel van een borstel opbrengen, behalve dat dit zeer veel tijd vordert (de te bestrijken oppervlakte is ± 10700 m2), het bezwaar heeft dat verschillende moeilijk toegankelijke deelen van het luchtkokersysteem niet of slechts onvoldoende kunnen worden bereikt.

Daarom is een proef genomen met het opbrengen door middel van een verfspuit. Dit heeft direct reeds goede resultaten opgeleverd, weshalve het mij wenschelijk voorkomt een dergelijke spuit aan te schaffen. * Probleemstelling: De brief rapporteert over ernstige schimmel- en zwamvorming in de houten luchtkokers van het koelhuis op de Centrale Markt. Dit bedreigt zowel de constructie als de hygiëne van de opgeslagen voedingsmiddelen.
* Technische uitdaging: De bestaande methode (ijzersulfaat) spoelt te snel uit en vereist te frequent onderhoud. Er wordt gezocht naar een duurzamer alternatief.
* Voorgestelde oplossing: Het gebruik van "Wolmanzouten" (een historisch houtverduurzamingsmiddel). De auteur onderbouwt dit met advies van wetenschappelijke instanties (Wageningen) en praktijkvoorbeelden uit de mijnbouw.
* Innovatie in werkwijze: Vanwege de enorme oppervlakte (ruim een hectare) en de complexe vorm van de luchtkokers, wordt voorgesteld om over te stappen van handmatig verven naar mechanisch spuiten met een verfspuit. Deze brief is gedateerd op 27 juni 1940, slechts zes weken na de Nederlandse capitulatie in de Tweede Wereldoorlog. In deze vroege fase van de bezetting was de voedselvoorziening en het goed functioneren van de infrastructuur (zoals de Centrale Markthal in Amsterdam) van cruciaal belang. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" speelde een sleutelrol in de distributie en opslag van schaars wordende middelen.

De vermelding van Prof. Sprenger (grondlegger van de moderne tuinbouwkunde en koeltechniek in Nederland) benadrukt de wetenschappelijke ernst waarmee het onderhoud van deze vitale infrastructuur werd aangepakt. Wolmanzouten waren indertijd een moderne, maar achteraf bezien giftige oplossing voor houtrot, vaak bestaand uit een mengsel van fluoriden, chromaten en arsenaten.