Doorslag van een ambtelijke brief (waarschijnlijk vanuit het Amsterdamse marktwezen). 14 september 1940. VP/HG. [handgeschreven: en tru]

65/2/7 M.
1

14 September 1940.

Toelating van D.R. Lindeman
als grossier op de Centrale
Markt.

de Directie van de Nederlandsche
Groente- en Fruitcentrale,
Laan Copes van Cattenburch 62,
's-Gravenhage.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 16 Augustus jl., waarvan de beantwoording door mijn vacantie werd vertraagd, heb ik de eer U met betrekking tot de toelating van D.R. Lindeman als grossier tot de Centrale Markt het navolgende te berichten. D.R. Lindeman heeft tot de voornoemde markt toegang als kooper; hij is daar namelijk steeds opgetreden als inkooper voor de winkelzaken, die door zijn broers worden gedreven. Behalve op de Centrale Markt werd door hem - en wel voor verreweg het grootste deel - ten behoeve van de bedoelde zaken ingekocht op veilingen/bij grossiers buiten de Centrale Markt; dit laatste is sedert een onlangs in werking getreden aanvulling van het Reglement op de Centrale Markt niet meer toegestaan, omdat koopers uitsluitend van de op die markt gevestigde verkoopers hun waren mogen betrekken. De heer Lindeman heeft thans geprobeerd om gebruik te maken van de omstandigheid, dat hij destijds door Uw Centrale als groothandelaar in gewassen van den tuinbouw werd erkend, door als zoodanig toegang tot de Centrale Markt te vragen.

Het feit, dat iemand van Uwentwege als groothandelaar werd erkend, geeft hem, naar mijn meening, niet zonder meer het recht zich op de Amsterdamsche Centrale Markt als zoodanig te vestigen. Immers artikel 1 lid 4 van het Reglement op die markt schrijft alleen voor dat geen toegang wordt verleend zonder erkenning, doch daaruit mag mijns inziens niet worden geconcludeerd, dat met een erkenning de toegang tot de markt moet worden verleend. Integendeel, krachtens artikel 3 van het Reglement ben ik gerechtigd, mits slechts een erkenning is verleend, te beoordeelen, wie als koopers en wie als verkoopers zijn te beschouwen. (Tot Uw governo sluit ik hierbij in een exemplaar van het Reglement op de Centrale Markt).

[Links in de marge staat een handgeschreven schuine streep en het woord: en] In deze brief wordt een verzoek behandeld van de heer D.R. Lindeman om als grossier (groothandelaar) te worden toegelaten tot de Centrale Markt (de huidige Centrale Markthallen in Amsterdam). Uit de tekst vallen enkele zaken op:

1. Regelwijziging: Lindeman was voorheen actief als inkoper voor de winkels van zijn broers. Hij kocht echter ook veel in buiten de Centrale Markt (bij veilingen of andere grossiers). Een recente wijziging in het Marktreglement verbiedt dit nu: kopers op de markt mogen hun waar voortaan alleen nog maar betrekken van de daar gevestigde verkopers.
2. Strategie van Lindeman: Om onder deze beperking uit te komen, probeert Lindeman de status van grossier te verkrijgen. Hij voert aan dat hij door de 'Nederlandsche Groente- en Fruitcentrale' reeds als groothandelaar is erkend.
3. Bureaucracy en Autonomie: De afzender van de brief (vermoedelijk de marktmeester of een gemeentelijk functionaris) wijst dit verzoek af. Er wordt gesteld dat een externe erkenning door de 'Centrale' niet automatisch recht geeft op een plek als grossier op de Amsterdamse markt. De lokale autoriteit claimt het uiteindelijke beslissingsrecht op basis van artikel 3 van het eigen reglement. Het document dateert van september 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode begon de overheid (en de bezetter) de grip op de voedselvoorziening en distributie te verstevigen. De 'Nederlandsche Groente- en Fruitcentrale' speelde een cruciale rol in de regulering van de markt om prijsopdrijving en schaarste te beheersen. De brief illustreert hoe kleine ondernemers in de knel kwamen door de steeds strengere reglementering en hoe verschillende instanties (lokaal versus nationaal/sectoraal) streden om de bevoegdheid over wie er handel mocht drijven. De term 'vacantie' in de eerste alinea is een voorbeeld van de toenmalige spelling.