Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen en handtekening. 14 maart 1941. De Wethouder voor de Financiën (E.A. Rusting). Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën van de gemeente Amsterdam. 304 Ln. 1941
№ 1/21/1 M.1941 1/2/3

[Handgeschreven rechtsboven:]
Maarktw
[onleesbare paraaf]

№ 135/10.g V. 41.
Onderwerp: verstrekking van foto's voor persoonsbewijzen.
Amsterdam, 14 Maart 1941.

Er zal zeer binnenkort een regeling worden getroffen voor het doen fotografeeren van een groot aantal door Maatschappelijken Steun gesteunde partijen, welke in aanmerking komen voor verstrekking van foto's voor persoonsbewijzen. Ingeval bij andere gemeentelijke diensten, bedrijven of instellingen categorieën personen zijn, welke eveneens voor gratis, of tegen belangrijke reductie, te verstrekken foto's in aanmerking komen, kunnen deze meeprofiteeren van den lagen prijs, welke voor de groote order van M.S. bedongen kon worden, mits de fotografische werkzaamheden daarvoor ononderbroken aan die voor M.S. kunnen aansluiten.

Ik heb de eer U te verzoeken, ten spoedigste vast te stellen of Uw bedrijf, dienst of instelling een zoodanige categorie personen omvat en, zoo ja, mij daaromtrent in te lichten en U met den Directeur van Maatschappelijken Steun te verstaan omtrent het aansluiten aan de door hem getroffen regeling.

AW
De Wethouder voor de Financiën,
[Handtekening: Rusting]

Aan Hoofden van Diensten
Bedrijven en Administratiën. * Administratieve Efficiëntie: De brief toont aan dat de gemeente Amsterdam probeert kosten te besparen door schaalvergroting. Door de foto-opdrachten voor verschillende groepen behoeftigen (te beginnen bij cliënten van de 'Maatschappelijke Steun') te bundelen, kan een lagere prijs per foto worden afgedwongen bij de fotografen.
* Sociale Context: Het document belicht de logistieke kant van de sociale zorg in oorlogstijd. De overheid faciliteert de noodzakelijke documentatie voor burgers die dit zelf niet kunnen betalen.
* Terminologie: Het gebruik van "Maatschappelijken Steun" (M.S.) verwijst naar de toenmalige sociale dienst van Amsterdam. De taal is formeel en typerend voor de vroege jaren '40 (bijv. "den lagen prijs", "ten spoedigste").
* Ondertekening: De brief is ondertekend door E.A. Rusting, die ten tijde van de bezetting wethouder van Financiën was in Amsterdam. Dit document dateert van maart 1941, een cruciaal moment in de Nederlandse geschiedenis onder Duitse bezetting. In april 1941 werd de algemene identificatieplicht ingevoerd en moesten alle Nederlanders van 15 jaar en ouder een Persoonsbewijs (PB) bezitten. Dit was een zeer geavanceerd en moeilijk te vervalsen document, ontworpen door de ambtenaar J.L. Lentz.

De invoering van het persoonsbewijs was een ingrijpende maatregel van de bezetter om de controle over de bevolking te vergroten, de vervolging van Joden te vergemakkelijken en het verzet te bemoeilijken. Omdat voor elk persoonsbewijs pasfoto's nodig waren, ontstond er een enorme logistieke operatie. Deze brief laat zien hoe de gemeentelijke bureaucratie deze operatie aanstuurde voor de armste inwoners van de stad, die afhankelijk waren van overheidssteun voor de kosten van de verplichte foto's.