Ambtsbrief (doorslag/copie) van de Provincie Noord-Holland. 14 maart 1941. Commissaris der Provincie Noord-Holland (A.J. Backer). De Regeringscommissaris voor de gemeente Amsterdam (E.J. Voûte). [Handgeschreven: Nº 303 L.M. 1941]
[Handgeschreven: Nº 1/22/1 M.1941 21/3]
[Handgeschreven: Markus(2)]

Copie.
No. 114 Bur.G.1941.

Haarlem, 14 Maart 1941.

Commissaris der
Provincie Noord-
holland.

KABINET.
No. 54
Onderwerp:
Positie Regeeringscommissaris.
Vervolg op brief van 11 Maart 1941,
no. 54, Kabinet.

Ten vervolge op mijn nevensvermelden brief heb ik de eer er Uw aandacht op te vestigen, dat, wat het onderteekenen van stukken betreft, de onderteekening van bevelschriften tot betaling door den Regeeringscommissaris geschiedt zonder mede-onderteekening van een wethouder.

Voor zooveel noodig zij nog opgemerkt, dat de bevoegdheid ingevolge art. 75, tweede lid, der Gemeentewet om een of meer ambtenaren aan te wijzen, belast met het onderteekenen van bepaalde stukken, alsmede die, om met toepassing van art. 78 tweede lid, een gemachtigde aan te wijzen voor vertegenwoordiging bij buiten-gerechtelijke handelingen, onverkort blijven bestaan; vroeger daartoe verleende machtigingen blijven, behoudens intrekking, van kracht.

De vervanging van den Regeeringscommissaris ingeval van ziekte of afwezigheid zal m.i. moeten worden geregeld in de in artikel 7 van Verordening no. 36/1941 bedoelde "Verwaltungsanordnungen". Het lijkt aangewezen, dat de Regeeringscommissaris in de gevallen, bedoeld bij art. 84, eerste lid, der Gemeentewet, in den regel wordt vervangen door een wethouder, door hem aangewezen.

De plaats en de taak van de wethouders is juridisch onvoldoende gefundeerd. Het is evenwel de bedoeling zooveel mogelijk aan te sluiten bij den bestaanden feitelijken toestand.

Hoewel de Regeeringscommissaris te allen tijde verder kan gaan, lijkt het om practische redenen raadzaam de ontbinding van "alle"

Aan
den heer Regeeringscommissaris
voor de gemeente Amsterdam. Deze brief dient ter verduidelijking van de administratieve en juridische werkwijze van de nieuw aangestelde Regeringscommissaris van Amsterdam. De kernpunten zijn:

1. Tekenbevoegdheid: De Regeringscommissaris krijgt de exclusieve bevoegdheid om betalingsbevelen te ondertekenen, zonder dat een wethouder hoeft mede te ondertekenen.
2. Continuïteit van delegatie: Bestaande bevoegdheden waarbij ambtenaren gemachtigd zijn om namens de gemeente te tekenen (op basis van de Gemeentewet), blijven vooralsnog van kracht om de dagelijkse gang van zaken niet te verstoren.
3. Vervanging: Bij ziekte of afwezigheid moet de vervanging geregeld worden volgens de nieuwe Duitse verordeningen (Verwaltungsanordnungen), waarbij een wethouder als plaatsvervanger wordt gesuggereerd.
4. Status van Wethouders: De brief erkent dat de positie van de wethouders juridisch wankel is geworden onder het nieuwe bewind, maar dat zij voorlopig gehandhaafd worden om de "feitelijke toestand" (de praktische uitvoering van het bestuur) te waarborgen. Dit document is opgesteld in een cruciale overgangsfase tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Na de Februaristaking in 1941 grepen de bezetters hard in bij het bestuur van de opstandige steden. Op 4 maart 1941 werd de democratisch gekozen gemeenteraad en het college van B&W van Amsterdam ontbonden.

In plaats daarvan stelde de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart) een Regeringscommissaris aan (Edward Voûte), die met verregaande bevoegdheden de stad moest besturen. Deze brief van de Commissaris van de Provincie (die zelf ook onder toezicht van de bezetter stond) instrueert Voûte over hoe hij de oude Nederlandse Gemeentewet moet combineren met de nieuwe nationaalsocialistische bestuursstructuur (Verordening 36/1941). Het document illustreert de doelbewuste uitholling van de lokale democratie ten gunste van het 'leidersbeginsel' (het Führerprinzip). A.J. Backer E.J. Vo Gemeente Amsterdam