Extract uit het Boek der Besluiten van de Regeringscommissaris voor Amsterdam. 18 maart 1941. No. 71/40 P.W. 1941.

[Stempel/Handgeschreven linksboven:]
Nº 1/24 / M.1941 29/3

[Stempel/Handgeschreven middenboven:]
Nº 320 L.M. 1941 [Handgeschreven:] Martens

[Samenvatting rechtsboven:]
Om het sloopen van de perceelen Overtoom 559, 561 en 563 op te dragen aan een drietal aannemers en om een aannemer uit te sluiten van opdrachten van en van leveringen aan de Gemeente.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
den Regeeringscommissaris voor Amsterdam.

Dinsdag, 18 Maart 1941.

Op voorstel van den Wethouder voor de Publieke Werken wordt het volgende besluit genomen;
De Regeeringscommissaris voor Amsterdam,
Gezien het rapport van den Directeur der Publieke Werken, dd. 6 Maart 1941, No. 2213/Doss. 1073 G.Terr., waarbij wordt medegedeeld:
dat bij de openbare prijsaanvrage van 14 Februari 1941 (No. 18 van 1941) voor het sloopen van de perceelen Overtoom 559, 561 en 563 het laagst werd ingeschreven door J. Koek, alhier, voor de som van f. 1785.-, te ontvangen van de Gemeente, en dat de opvolgende inschrijvers hadden ingeschreven voor f. 3820.-, te ontvangen van de Gemeente;
dat Koek nader verklaard heeft, dat op dit werk een opzet stond van f. 1500.- en dat hem een som van f. 350.- was geboden, indien hij zich terugtrok, maar dat hij het werk toch wilde uitvoeren;
dat Koek daarna bericht heeft, dat hij zich terugtrok en het werk niet kon uitvoeren;
Overwegende, dat Koek zich derhalve heeft doen kennen als een onbetrouwbaar inschrijver en dat het derhalve gewenscht is hem voor den tijd van 3 jaren uit te sluiten van opdrachten van en van leveringen aan de Gemeente;

B e s l u i t :

I J. Koek voornoemd, met ingang van den datum van dit besluit, voor den tijd van drie jaren uit te sluiten van opdrachten van en van leveringen aan de Gemeente;
II den Directeur der Publieke Werken te machtigen de vorenbedoelde werkzaamheden op te dragen aan de opvolgende inschrijvers S.Baars & Zn., C.H.Aring en J.F.Neve alhier, onder hoofdelijke aansprakelijkheid voor een bedrag van f. 3.820.-, te ontvangen van de Gemeente.

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Publieke Werken (5 stuks), Financiën (4 stuks) en voorts aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris en Algemeene Dienst (5 stuks), den Gemeente-ontvanger en het Pensioenbureau.

Sh.

Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,

[Handtekening:] M. G. Franken Dit document is een officieel besluit van het Amsterdamse stadsbestuur tijdens de Duitse bezetting. Het illustreert een geval van fraude of prijsafspraken (collusie) bij een openbare aanbesteding.

De kern van de zaak is dat aannemer J. Koek aanvankelijk de laagste bieder was voor de sloop van drie panden aan de Overtoom. Er bleek echter sprake te zijn van een "opzet" (een geheime afspraak tussen bieders) waarbij hem 350 gulden was geboden om zich terug te trekken, zodat de hogere bieding van 3820 gulden zou winnen. Hoewel Koek eerst aangaf de corruptie te weerstaan, trok hij zich later alsnog terug.

De sanctie is streng: Koek wordt voor drie jaar op een zwarte lijst geplaatst ("onbetrouwbaar inschrijver"). De opdracht wordt vervolgens gegund aan de partijen die de hogere prijs hadden geboden, te weten het samenwerkingsverband Baars, Aring en Neve. Het document dateert van maart 1941, een klein jaar na de Nederlandse capitulatie. In deze periode was de democratische gemeenteraad buitenspel gezet en werd de stad bestuurd door een 'Regeringscommissaris' (in dit geval Edward Voûte, die door de Duitsers was aangesteld).

De taal in het document is nog de formele, vooroorlogse ambtelijke spelling (bijv. "regeeringscommissaris", "perceelen"). De Overtoom, de locatie van de sloop, was en is een belangrijke verkeersader in Amsterdam. Het feit dat de gemeente zo expliciet optreedt tegen een 'onbetrouwbare' aannemer, laat zien dat de ambtelijke molens en de controle op publieke gelden en eerlijke concurrentie, ondanks de bezetting, in eerste instantie volgens de bestaande regels bleven functioneren. De naam van de secretaris, M.G. Franken, is kenmerkend voor de Amsterdamse administratie uit die tijd.