Getypt bericht (doorslag of kopie op grijs papier).
Origineel
Getypt bericht (doorslag of kopie op grijs papier). 30 juni 1941. De Directeur (organisatie niet expliciet vermeld op dit blad, waarschijnlijk een gemeentelijke dienst). Den Heer Regeeringscommissaris voor Amsterdam (Edward Voûte), Raadhuis, Amsterdam. [Handgeschreven in blauw potlood/inkt:] Verzonden 30/6 [gevolgd door paraaf/initialen:] HG.
den Heer Regeeringscommissaris
voor Amsterdam,
Raadhuis,
A l h i e r .
1/44/5 M. 30 Juni 1941.
Naar aanleiding van Uw circulaires d.d. 7 en 13 Juni jl. no.'s 1040 en 1040 c Arb.1941 heb ik de eer U te berichten, dat voor de daarin genoemde ontspanningsavonden van "Vreugde en Arbeid" geen aanvragen voor toegangskaarten door mijn personeel zijn ingediend.
De Directeur, Dit korte, zakelijke schrijven is een formele rapportage van een directeur aan de Regeringscommissaris van Amsterdam. De kern van de boodschap is dat er vanuit het personeel van de betreffende instantie nul belangstelling is getoond voor de ontspanningsavonden georganiseerd door "Vreugde en Arbeid".
Het taalgebruik is uiterst formeel ("heb ik de eer U te berichten"). De vermelding dat er "geen aanvragen" zijn ingediend, kan op twee manieren worden geïnterpreteerd: als een feitelijke administratieve mededeling of als een subtiele vorm van passief verzet, waarbij het personeel collectief weigert deel te nemen aan activiteiten van een nationaalsocialistisch georiënteerde organisatie. Het document dateert van juni 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De context is van groot historisch belang:
- Regeringscommissaris: Na de Februaristaking van 1941 ontsloeg de bezetter het Amsterdamse gemeentebestuur. Edward Voûte werd aangesteld als regeringscommissaris, wat in feite betekende dat hij de functies van burgemeester en wethouders alleen uitoefende onder direct toezicht van de Duitsers.
- Vreugde en Arbeid: Dit was de Nederlandse variant van de Duitse organisatie Kraft durch Freude. Het was een onderdeel van het Nederlands Arbeidsfront (NAF), de nationaalsocialistische vakorganisatie die in de plaats kwam van de opgeheven vrije vakbonden. "Vreugde en Arbeid" had als doel de vrije tijd van arbeiders te organiseren volgens de nazi-ideologie.
- Houding van het personeel: In deze periode was de animo voor nationaalsocialistische instellingen onder het brede publiek en ambtenaren zeer gering. Het feit dat er geen enkele kaart werd aangevraagd, past in het patroon van de "houding" van de Nederlandse bevolking: men deed het broodnodige om de baan te behouden, maar weigerde deelname aan politiek besmette gezelligheidsactiviteiten.