Extract uit het Boek der Besluiten van de Regeringscommissaris.
Origineel
Extract uit het Boek der Besluiten van de Regeringscommissaris. 27 juni 1941. [Links boven, handgeschreven/stempel:]
№ 1/54/1 M. 1341 9/7
No. 22/5a Arb. 1941.
679 Lm. 1941
[Rechts boven, handgeschreven:]
Marktw.
[Rechts boven, getypt:]
Geldendverklaring op bestekswerken van de Collectieve arbeidsovereenkomsten voor de Bouwbedrijven (a. burgerlijke- en utiliteitsbouw; b. water-, spoor- en wegenbouw) en wijziging der besteksloonlijst.
[Midden:]
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
den Regeeringscommissaris voor Amsterdam.
Vrijdag, 27 Juni 1941.
Op voorstel van den Wethouder voor de Arbeidszaken neemt de Regeeringscommissaris het volgende besluit:
De Regeeringscommissaris voor Amsterdam;
Gezien het schrijven van den Bedrijfsraad voor het Bouwbedrijf te Amsterdam van 17 Juni 1941;
B e s l u i t :
I. de Collectieve Arbeidsovereenkomsten voor de Bouwbedrijven:
A. Burgerlijke- en Utiliteitsbouw, overeengekomen tusschen:
a. den Nederlandschen Aannemersbond en Patroonsbond voor de Bouwbedrijven in Nederland (N.A.P.B.),
b. den Nederlandschen Katholieken Bond van Bouwpatroons,
c. den Nederlandschen Christelijken Aannemers- en Bouwvakpatroonsbond,
d. den Nederlandschen Bond van Bouwondernemers en
e. de Federatie van Provinciale en Gewestelijke Patroonsorganisaties in het Bouwbedrijf (F.P.O.B.)
te eener zijde en
f. den Algemeenen Nederlandschen Bouwarbeidersbond,
g. den R.K. Bouwvakarbeidersbond "St. Joseph",
h. den Nederlandschen Christelijken Bouwarbeidersbond en
i. den Christelijken Nationalen Bouwvakarbeidersbond in Nederland
te anderer zijde,
B. Water-, Spoor- en Wegenbouw, overeengekomen tusschen:
a. den Nederlandschen Aannemersbond en Patroonsbond voor de Bouwbedrijven in Nederland (N.A.P.B.),
b. den Nederlandschen Katholieken Bond van Bouwpatroons,
c. den Nederlandschen Christelijken Aannemers- en Bouwvakpatroonsbond,
d. de Nederlandsche Vereeniging van Wegenbouwers in Nederland (N.V.W.B.)
te eener zijde en
e. den Algemeenen Nederlandschen Bouwarbeidersbond,
f. den R.K. Bouwvakarbeidersbond "St. Joseph",
g. den Nederlandschen Christelijken Bouwarbeidersbond,
h. den Christelijken Nationalen Bouwvakarbeidersbond in Nederland,
i. den Algemeenen Nederlandschen Bond van Arbeiders werkzaam bij Straten- en Wegenbouw,
te anderer zijde,
welke arbeidsovereenkomsten gelden van 1 Maart 1941 tot en met 28 Februari 1942, met dien verstande, dat, wanneer door partijen vóór 1 November 1941 geen wijzigingen zijn ingediend, noch opzegging is gedaan, deze overeenkomsten worden geacht te zijn hernieuwd voor den tijd van een jaar,
aan te nemen als geldend voor de desbetreffende vakken, gedurende den duur dier overeenkomsten.
Mitsdien wordt bepaald, dat gedurende het tijdvak, dat vorengenoemde collectieve arbeidsovereenkomsten gelden, in de desbetreffende bestekken enz., van de "Bepalingen omtrent minimum-loon, maximum-arbeidsduur en huisvesting in bestekken voor gemeentewerken" zal worden afgeweken voor de categorieën, voorkomende op de lijst, bedoeld sub II dier "Bepalingen" onder: a. "burgerlijke en utiliteitsbouw" en b. "water-, spoor- en wegenbouw", door op de punten, welke eveneens doch anders zijn geregeld in de bovengenoemde arbeidsovereenkomsten, de laatstbedoelde regelingen te volgen. Dit document is een officieel besluit van de Regeringscommissaris van Amsterdam, gedateerd 27 juni 1941. Het doel van het besluit is om bestaande Collectieve Arbeidsovereenkomsten (CAO's) in de bouwsector formeel van toepassing te verklaren op gemeentelijke bouwprojecten ("bestekswerken").
De kernpunten zijn:
* Toepassingsgebied: Het betreft zowel de burgerlijke/utiliteitsbouw als de infrastructuur (water, spoor, weg).
* Partijen: Er wordt een uitgebreide lijst opgesomd van werkgeversorganisaties (patroonsbonden) en werknemersorganisaties (vakbonden van diverse zuilen: algemeen, katholiek en protestants-christelijk).
* Geldigheidsduur: De overeenkomsten liepen van 1 maart 1941 tot 28 februari 1942, met een automatische verlenging bij uitblijven van opzegging.
* Juridische werking: Het besluit bepaalt dat de afspraken uit de CAO's (over loon en arbeidstijd) voorrang krijgen boven de standaard gemeentelijke bepalingen voor bestekken. Dit document stamt uit de beginjaren van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was het democratische bestuur van Amsterdam vervangen door een regeringscommissaris (Edward Voûte), die direct onder toezicht van de bezetter stond.
Hoewel de bezetting al ruim een jaar duurde, laat dit document zien dat de vooroorlogse verzuilde vakbondstructuur (met katholieke, christelijke en algemene bonden) in juni 1941 formeel nog bestond en erkend werd in officiële besluiten. Dit zou echter niet lang meer duren; in de loop van 1941 en 1942 werden de bonden ofwel gelijkgeschakeld onder het Nationaal-Socialistische 'Nederlandsch Arbeidsfront' (NAF), ofwel opgeheven. De ondertekening door een "Regeringscommissaris" in plaats van door de Burgemeester en Wethouders markeert de overgang naar de autoritaire bezettingsstructuur op lokaal niveau.