Dienstbrief / Circulaire van de Gemeente Amsterdam. 24 juli 1941. De Regeeringscommissaris voor Amsterdam (Edward John Voûte). Heeren Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën (Amsterdam). GEMEENTE AMSTERDAM

No. 1063 A.Z.
Bijlagen: 2

Amsterdam, 24 Juli 1941.

[Kadertekst rechtsboven:]
MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER VAN DIT SCHRIJVEN EN DE AFDEELING TE VERMELDEN.

[Paars stempel:]
Nº 7 / 60 // M. 1941 25/7 [met handgeschreven blauwe paraaf/notitie]

Hierbij zend ik U een afschrift van een schrijven van den Secretaris-Generaal van het Departement van Binnenlandsche Zaken d.d. 19 Juli jl. met bijlage, in zake de van Duitsche zijde gevoerde V-propaganda.

Ik verzoek U in dezen Uw volle medewerking te verleenen.

De Regeeringscommissaris voor Amsterdam,

[Handtekening: Voûte]

A a n
Heeren Hoofden van Diensten
Bedrijven en Administratiën.

[Linksonder:] Model G.A. 5 5000-4-'41
[Rechtsonder:] C.S.Stadhuis A'dam 7-'41 Dit document is een administratieve instructie binnen het apparaat van de gemeente Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van de brief is de opdracht aan alle hoofden van gemeentelijke diensten om volledige medewerking te verlenen aan de zogenaamde "V-propaganda".

De brief is ondertekend door Edward John Voûte. Na de Februaristaking van 1941 hadden de Duitse bezetters het Amsterdamse gemeentebestuur ontbonden. Voûte werd aangesteld als regeringscommissaris (en later burgemeester) en fungeerde als een uitvoerder van de Duitse verordeningen binnen de stad. Het gebruik van de term "Regeeringscommissaris" in plaats van burgemeester is typerend voor deze specifieke fase van de bezetting. De "V-propaganda" waarnaar verwezen wordt, is een interessant voorbeeld van psychologische oorlogsvoering. Oorspronkelijk was de "V" een symbool van het geallieerde verzet (V voor Victory), geïntroduceerd door de BBC en populair gemaakt door Winston Churchill. Als reactie hierop probeerden de Duitsers in de zomer van 1941 het symbool te "kapen". Zij beweerden dat de V stond voor Viktoria: de onvermijdelijke Duitse overwinning op alle fronten.

Overal in de bezette gebieden, ook in Amsterdam, verschenen in juli 1941 grote V-tekens op openbare gebouwen, trams en aanplakbiljetten. Deze brief toont aan hoe het officiële gemeentelijke apparaat door de bezetter en diens stroman (Voûte) werd gedwongen om deze Duitse propagandacampagne actief te faciliteren en te ondersteunen. De datum, 24 juli 1941, valt precies in de periode dat de Duitse "V-actie" op zijn hoogtepunt was.