Getypt afschrift van een officiële circulaire. 19 juli 1941. No.1063a A.Z.1941. Afschrift.

DEPARTEMENT VAN BINNENLANDSCHE ZAKEN

Vervolg op telegram van 19-7-41. Nr.2266 Afd.Kabinet

Betreffende van Duitsche zijde
gevoerde V-propaganda. 's-Gravenhage, 19 Juli 1941.

    1 bijl.

    Ten vervolge op nevenvermeld telegram doe ik U hierbij een in het Nederlandsch

vertaald afschrift toekomen van een schrijven van den Commissaris-Generaal voor
Bijzondere Aangelegenheden, Hoofdafdeeling Volksvoorlichting en Propaganda, dd.18
Juli 1941, no.fk/ha V.P.200/18.7.41/V, gericht aan den Commissaris-Generaal voor
Bestuur en Justitie, naar den inhoud waarvan ik kortheidshalve moge verwijzen.
Ik verzoek U de gemeentepolitie opdracht te geven er op toe te zien, dat de
aangebrachte biljetten, ongeacht de plaats waar deze zijn aangebracht, niet worden
overplakt, afgescheurd of beschadigd.
Ik teeken hierbij aan, dat de Rijkscommissaris (Commissaris-Generaal voor
Bestuur en Justitie) de grootst mogelijke ondersteuning van deze actie heeft bevo-
len.

                                 DE SECRETARIS-GENERAAL VAN HET
                              DEPARTEMENT VAN BINNENLANDSCHE ZAKEN,
                                       (get.) Frederiks.

                                 Voor eensluidend afschrift,

Aan de Gemeentesecretaris van Amsterdam,
Heeren Burgemeesters.
------- [handtekening] J. F. Franken

C.S.Stadhuis
A'dam 7-'41 Dit document illustreert de wijze waarop de Duitse bezettingsmacht via het bestaande Nederlandse ambtenarenapparaat bevelen oplegde. De Secretaris-Generaal van Binnenlandsche Zaken, Frederiks, fungeert hier als doorgeefluik voor een bevel van de Reichskommissar (Seyss-Inquart).

De kern van de brief is de instructie aan de burgemeesters om de gemeentepolitie in te zetten voor de bescherming van Duitse propagandaposters. Dat deze instructie nodig was, wijst op actieve tegenwerking door de Nederlandse bevolking (het overplakken of afscheuren van de affiches).

Het document is een 'eensluidend afschrift', opgesteld door de gemeente Amsterdam voor intern gebruik of verdere verspreiding binnen het stadsbestuur, zoals blijkt uit de ondertekening door de Amsterdamse gemeentesecretaris Franken en de stempel/aantekening "A'dam 7-'41". In juli 1941 lanceerden de nazi's in de bezette gebieden de "V-actie". Dit was een poging om het symbool 'V' (voor Victory), dat door de geallieerden en de BBC was geïntroduceerd, te 'kapen'. De Duitsers beweerden dat de V stond voor Victorie, omdat "Duitsland wint voor Europa op alle fronten".

Door heel Nederland werden grote affiches en borden met een oranje V geplaatst, onder andere op het Paleis op de Dam. De bevolking reageerde hierop met spot en sabotage (het vernielen van de posters), wat leidde tot scherpe tegenmaatregelen van de bezetter, zoals verwoord in deze brief: de politie moest de posters bewaken.

Karel Johannes Frederiks, de afzender van het origineel, bleef gedurende de bezetting aan als Secretaris-Generaal met de filosofie "te redden wat er te redden valt" door samenwerking, wat hem na de oorlog op kritiek kwam te staan.