Dienstbrief / Circulaire van de Gemeente Amsterdam. 9 augustus 1941. De Regeeringscommissaris voor Amsterdam (Edward Voûte) en de Gemeentesecretaris (J.F. Franken). Heeren Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratie van de gemeente Amsterdam. [Stempel/Handschrift bovenaan:]
Nº 1 / 161 / 2 M. 341 11/8

GEMEENTE AMSTERDAM

AFD. [leeg] AMSTERDAM, 9 Augustus 1941.
No. [leeg]
BIJLAGEN [leeg]

MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER VAN DIT SCHRIJVEN EN DE AFDEELING TE VERMELDEN.

Ik deel U hierbij mede, dat aan het Hoofd van het Bureau voor Propaganda en Vreemdelingen- verkeer opdracht is verstrekt, iederen Donder- dag, des ochtends te 11 uur, een persconferentie te beleggen ten Stadhuize, kamer 16.

In verband hiermede verzoek ik U, indien naar Uw oordeel een onderwerp in aanmerking komt voor bespreking in een persconferentie, ter verdere regeling van deze zaak in verbinding te willen treden met het Hoofd van voornoemd Bu- reau, Stadhuis kamer 18.

PRV. De Regeeringscommissaris voor Amsterdam,
[Signatuur: Voûte]

de Gemeentesecretaris,
[Signatuur: J. F. Franken]

Aan
Heeren Hoofden van
Diensten, Bedrijven
en Administratie.

C.S. Stadhuis
Model G. A. 5. * '41.
25000-6-'41 Dit document is een officiële interne mededeling van het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de Tweede Wereldoorlog. De toon is zakelijk en dwingend. Het belangrijkste doel is de centralisatie van de informatievoorziening naar de pers via een nieuw ingesteld wekelijks overlegmoment.

Opvallend is de rol van het "Bureau voor Propaganda en Vreemdelingenverkeer". Door de organisatie van persconferenties bij dit bureau neer te leggen, kreeg het gemeentebestuur (onder toezicht van de bezetter) meer controle over de publieke opinie en de berichtgeving over gemeentelijke aangelegenheden. De afdelingshoofden wordt gevraagd zelf onderwerpen aan te dragen, maar de regie ligt stevig bij de centrale propaganda-eenheid in het stadhuis.

De ondertekening door de "Regeeringscommissaris" in plaats van de burgemeester is tekenend voor de bestuurlijke situatie in 1941. Na de Februaristaking van 1941 werd de democratisch gekozen gemeenteraad buitenspel gezet en kreeg Edward Voûte (een collaborerend bestuurder) de macht als regeringscommissaris, handelend volgens het Duitse 'Leidersbeginsel'. In augustus 1941 was de Duitse bezetting van Nederland ruim een jaar onderweg. De bezetter was bezig de Nederlandse overheid te 'nazificeren' en de controle over de informatiestromen te versterken.

De benoeming van Edward Voûte tot regeringscommissaris van Amsterdam (maart 1941) markeerde het einde van de lokale democratie. De instelling van deze wekelijkse persconferenties paste in een breder beleid van de bezetter en de NSB om via propaganda de bevolking te beïnvloeden en de schijn van een normaal functionerend en constructief bestuur op te houden.

Het "Stadhuis" waarnaar verwezen wordt (kamer 16 en 18), is het voormalige Prinsenhof aan de Oudezijds Voorburgwal, dat tot 1988 dienst deed als stadhuis van Amsterdam.