Archief 745
Inventaris 745-342
Pagina 133
Dossier 75
Jaar 1941
Stadsarchief

Officieel rondschrijven (afschrift).

22 oktober 1941. Dossier: 1/61/3, 1000

Origineel

Officieel rondschrijven (afschrift). 22 oktober 1941. / No.1/61/3 M.1941 28/10 AFSCHRIFT. No.1000 L.M.1941.
[Handgeschreven: W. Broerse]

GEMEENTE AMSTERDAM.
Amsterdam, 22 October 1941.

Bij mijn rondschrijven van 9 Augustus 1941 berichtte ik U, dat door mij aan het Hoofd van het Bureau voor Propaganda en Vreemdelingenverkeer is opgedragen, iederen Donderdag een conferentie te beleggen en ik verzocht U, wanneer er onderwerpen waren, die naar Uw meening voor publicatie in de pers in aanmerking kwamen, U met het Hoofd van voornoemd Bureau in verbinding te stellen.

Ter aanvulling deel ik U nog mede, dat de bedoeling van dezen maatregel was, te voorkomen, dat berichten, of beschouwingen over gemeentelijke aangelegenheden slechts in één of enkele persorganen worden gepubliceerd en niet in alle.

Ik stel er daarom prijs op, indien voortaan alles, wat voor publicatie in de pers bestemd is, door U wordt verstrekt aan het Bureau voor Propaganda en Vreemdelingenverkeer, Stadhuis Kamer 18, hetwelk dan voor doorzending aan de pers of behandeling in een conferentie zorgt. Ik vestig er nog de aandacht op, dat ook bezoeken met vertegenwoordigers van de pers aan diensten, bedrijven of in uitvoering zijnde werken kunnen worden gebracht, waarbij door U of een deskundige van den dienst de noodige inlichtingen mondeling worden verstrekt; ook hiervoor stelle U zich met het Bureau voornoemd in verbinding.

Daar ik het zeer wenschelijk acht, dat regelmatig publicaties in de pers verschijnen over hetgeen in Amsterdam gebeurt en over de verschillende gemeentelijke bemoeiïngen, noodig ik U uit, er toe mede te werken, dat geregeld onderwerpen, Uw dienst of bedrijf betreffende, in bedoelde conferenties aan de orde kunnen worden gesteld door Uwerzijds de noodige aanwijzingen aan het Bureau voor Propaganda en Vreemdelingenverkeer te geven.

De Burgemeester van Amsterdam,
w.g. Voûte,
De Gemeentesecretaris,
w.g. H. van Buuren.

Aan Heer Hoofden van Diensten,
Bedrijven en Administratiën.

[Handgeschreven initialen linksonder: Vj / GHM(?)] Dit document is een instructie van de Amsterdamse burgemeester Edward Voûte aan de gemeentelijke diensten om de informatievoorziening naar de pers te centraliseren.

De kernpunten zijn:
1. Centralisatie: Alle informatie die voor de pers bestemd is, moet voortaan via het 'Bureau voor Propaganda en Vreemdelingenverkeer' (gevestigd in het Stadhuis, Kamer 18) lopen.
2. Gelijkgeschakelde berichtgeving: Het doel is om te voorkomen dat informatie slechts in enkele kranten verschijnt; men wil een brede en uniforme verspreiding in de pers.
3. Controle op perscontacten: Ook fysieke bezoeken van journalisten aan gemeentewerken of diensten moeten via dit centrale bureau worden gecoördineerd.
4. Proactieve houding: Diensthoofden worden aangespoord om zelf actief onderwerpen aan te dragen voor de wekelijkse persconferenties op donderdag. Dit schrijven dateert van oktober 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De context is die van de Gleichschaltung (gelijkschakeling) van het overheidsapparaat en de pers.

  • Edward Voûte: De burgemeester die het stuk ondertekent, Edward Voûte, werd door de Duitse bezetter benoemd nadat de democratische gemeenteraad buitenspel was gezet. Hij stond bekend als een 'meewerkend' ambtenaar.
  • Propaganda: Het gebruik van de term "Bureau voor Propaganda" is tekenend voor de tijdgeest. Hoewel de term destijds ook nog in de betekenis van 'voorlichting' of 'promotie' werd gebruikt, was het onder het naziregime expliciet een instrument voor ideologische sturing en censuur.
  • Persbreideling: Door alle communicatie via één centraal bureau te laten lopen, kon de gemeente (en daarmee de bezetter) precies controleren welke informatie de burgers bereikte. Het zorgt voor een efficiënte controle op de 'nieuwsstroom' en voorkomt dat er tegenstrijdige of onwelgevallige berichten naar buiten komen. Dit document vormt daarmee een schakel in de totale controle van de bezetter op het publieke debat in Amsterdam. H. van Buuren W. Broerse Gemeente Amsterdam Stadhuis

Samenvatting

Dit document is een instructie van de Amsterdamse burgemeester Edward Voûte aan de gemeentelijke diensten om de informatievoorziening naar de pers te centraliseren.

De kernpunten zijn:
1. Centralisatie: Alle informatie die voor de pers bestemd is, moet voortaan via het 'Bureau voor Propaganda en Vreemdelingenverkeer' (gevestigd in het Stadhuis, Kamer 18) lopen.
2. Gelijkgeschakelde berichtgeving: Het doel is om te voorkomen dat informatie slechts in enkele kranten verschijnt; men wil een brede en uniforme verspreiding in de pers.
3. Controle op perscontacten: Ook fysieke bezoeken van journalisten aan gemeentewerken of diensten moeten via dit centrale bureau worden gecoördineerd.
4. Proactieve houding: Diensthoofden worden aangespoord om zelf actief onderwerpen aan te dragen voor de wekelijkse persconferenties op donderdag.

Historische Context

Dit schrijven dateert van oktober 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De context is die van de Gleichschaltung (gelijkschakeling) van het overheidsapparaat en de pers.

  • Edward Voûte: De burgemeester die het stuk ondertekent, Edward Voûte, werd door de Duitse bezetter benoemd nadat de democratische gemeenteraad buitenspel was gezet. Hij stond bekend als een 'meewerkend' ambtenaar.
  • Propaganda: Het gebruik van de term "Bureau voor Propaganda" is tekenend voor de tijdgeest. Hoewel de term destijds ook nog in de betekenis van 'voorlichting' of 'promotie' werd gebruikt, was het onder het naziregime expliciet een instrument voor ideologische sturing en censuur.
  • Persbreideling: Door alle communicatie via één centraal bureau te laten lopen, kon de gemeente (en daarmee de bezetter) precies controleren welke informatie de burgers bereikte. Het zorgt voor een efficiënte controle op de 'nieuwsstroom' en voorkomt dat er tegenstrijdige of onwelgevallige berichten naar buiten komen. Dit document vormt daarmee een schakel in de totale controle van de bezetter op het publieke debat in Amsterdam.

Genoemde Personen 2

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Zuivel & Eieren: Eieren Zuivel & Eieren: Room Zuivel & Eieren: Zuivel

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam Stadhuis

Kooplieden in dit dossier 1