12 mei 1941. Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart; Rijksbureau voor Oude Materialen en Afvalstoffen. DEPARTEMENT VAN HANDEL, NIJVERHEID EN SCHEEPVAART
RIJKSBUREAU VOOR OUDE MATERIALEN EN AFVALSTOFFEN

Telefoonnummer: 183810
Telegramadres: Rijksafval
Postchèque en Girorekening: 98213
Spreekuren: 10—12 en 2—4

'S-GRAVENHAGE, 12.5.1941
PALEISSTRAAT 7
Bij beantwoording datum, letters, nummers en afdeeling vermelden

Brieven uitsluitend te richten aan het Rijksbureau voor Oude Materialen en Afvalstoffen en wel voor iedere soort aan de desbetreffende afdeeling. Geen brieven richten aan personen.

vHe/MS

Wij hebben de eer U hierbij een kaart toe te zenden, welke wij U verzoeken in Uw kantoorlokaal (lokalen) te doen ophangen op een zoodanige plaats, dat zij onder de aandacht van het geheele personeel wordt gebracht.
De inhoud spreekt voor zich zelf. Daar de Nederlandsche papierindustrie voor de vervaardiging van nieuw papier in hoofdzaak thans op oud papier is aangewezen, is het van groot belang, dat geen oud papier verloren gaat en tevens, dat dit oud papier wordt bewaard, onvermengd met vreemde bestanddeelen, die of het papier geheel waardeloos maken of in elk geval veel sorteerarbeid eischen vóór het papier als grondstof bruikbaar is.
Wij vertrouwen, dat wij op Uw volledige medewerking mogen rekenen bij het streven, de grondstoffenvoorziening dezer Nederlandsche papierindustrie en daardoor tevens de voorziening in de papierbehoefte op peil te houden, ondanks de moeilijke omstandigheden en dat U, indien dit noodig mocht blijken, ook van Uw zijde bij Uw personeel er op zult willen aandringen, het oud papier te bewaren volgens de aanwijzingen, op bijgaande kaart gegeven.

De Directeur van het Rijksbureau
voor Oude Materialen en Afvalstoffen,

[Handtekening]

Bijlage:
1 kaart.

(A) 14184 - '41 * Taal en Stijl: Het document is geschreven in een formele, ambtelijke stijl die kenmerkend is voor de vroege 20e eeuw (bijv. "zoodanige", "geheele"). De toon is dringend doch beleefd, waarbij een beroep wordt gedaan op de medewerking van bedrijven.
* Vormgeving: Het betreft een officiële circulaire op briefpapier van de overheid. Links onderaan staat een drukcode (14184 - '41), wat duidt op een massale verspreiding in het jaar 1941.
* Kernboodschap: Vanwege de oorlogsomstandigheden is er een tekort aan grondstoffen voor nieuw papier. Oud papier is de primaire bron geworden. Het document instrueert bedrijven om instructiekaarten op te hangen zodat personeel papier zorgvuldig scheidt van ander afval ("vreemde bestanddeelen"). Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Door de blokkades en de oorlogseconomie ontstonden er al snel grote tekorten aan diverse grondstoffen, waaronder houtpulp voor de papierfabricage.

Het Rijksbureau voor Oude Materialen en Afvalstoffen was een van de vele rijksbureaus die onder de bezetting werden opgericht of geactiveerd om de distributie en het hergebruik van schaarse goederen te reguleren. De nadruk op "onvermengd bewaren" was essentieel omdat vervuiling door bijvoorbeeld etensresten of metaal het recyclingproces destijds onmogelijk maakte. De "moeilijke omstandigheden" waarnaar verwezen wordt, is een eufemisme voor de beperkingen die de oorlogssituatie met zich meebracht. Zulke oproepen waren onderdeel van een bredere overheidscampagne om de nationale economie draaiende te houden onder extreme schaarste.