Getypte ambtelijke brief op briefpapier van de gemeente Amsterdam. 23 oktober 1941. Bureau voor Organisatie en Efficiency (Bedrijfseconomisch Adviseur), Raadhuis Amsterdam. De Heer Directeur van het Marktwezen. № 1/82/1 M.1941 27/10.

Bureau voor Organisatie en Efficiency

No.1264 Fin.1941 Dossier 40.63 Amsterdam, 23 October 1941.
Kamer 48
Onderwerp: Diensttelefoonaan- Raadhuis
sluitingen.

  In het College van Burgemeester en Wethouders hebben bespre-

kingen plaats gevonden over de kosten van de diensttelefoonaan-
sluitingen. Als uitvloeisel daarvan is mij opdracht gegeven een
onderzoek in te stellen naar de noodzakelijkheid dezer aansluitin-
gen en het daarvan gemaakte gebruik.
Dit onderzoek heeft ten doel een volledig inzicht in de
zaak te verkrijgen.
In verband hiermede verzoek ik U mij op bijgaand formulier een
opgave te willen verstrekken van de bij Uw dienst of bedrijf be-
staande diensttelefoonaansluitingen met de daarbij behoorende in-
lichtingen.
Uw antwoord wordt gaarne verwacht vóór 1 December a.s.

/ Bijlage .

Aan: den Heer Directeur van
het Marktwezen.

                                    [Handtekening: Hering]
                                    Bedrijfseconomisch Adviseur. *   **Doel van de correspondentie:** De brief dient als officiële uitvraag van gegevens. Het College van B&W wil bezuinigen op de kosten van de gemeentelijke telefonie. Het Bureau voor Organisatie en Efficiency moet inventariseren welke aansluitingen bij de Dienst van het Marktwezen strikt noodzakelijk zijn.

• Administratieve stijl: De tekst is kort, zakelijk en dwingend van toon ("is mij opdracht gegeven", "verzoek ik U... een opgave te willen verstrekken"). Er wordt een strikte deadline gesteld (1 december).
• Organisatiestructuur: Het document illustreert de interne controlemechanismen van de gemeente Amsterdam. De "Bedrijfseconomisch Adviseur" (ondertekening lijkt 'Hering') fungeert hier als controleur op de uitgaven van andere diensten. * Historische periode: De brief dateert van oktober 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel het een ogenschijnlijk 'normale' administratieve maatregel betreft, vond dit plaats in een tijd van toenemende schaarste en strakke controle op communicatiemiddelen door de bezetter en het collaborerende bestuur.
• Efficiëntie in oorlogstijd: Tijdens de bezetting werd er sterk gestuurd op centralisatie en bezuiniging binnen het gemeentelijk apparaat. Telefoonverbindingen waren kostbaar en strategisch van belang; onnodig gebruik werd ontmoedigd om middelen vrij te maken voor andere (vaak door de bezetter opgelegde) prioriteiten.
• Het Marktwezen: De Dienst van het Marktwezen was verantwoordelijk voor de Amsterdamse markten (zoals de Centrale Markthallen). In oorlogstijd was deze dienst cruciaal voor de voedseldistributie en de controle op de zwarte handel, wat het belang van goede maar gecontroleerde communicatie onderstreept.